Ana səhifə
İmtahanlar
Öyrənmə xəritələri
Reytinq
Digər
🇦🇿
AZ
Daxil ol
Qeydiyyat
Daxil ol
Atalar sözləri
Oxuyan ilə istənilən atalar sözünü asanlıqla tap!
a
b
c
ç
d
e
ə
f
g
h
x
i
k
q
l
m
n
o
ö
p
r
s
ş
t
u
ü
v
y
z
Axtar
A
Abad məclis aşığından bəllidir.
Abadan kənd tüstüsündən bəlli olar.
Abbas Abbasdan, Abbas da kor Abbasdan.
Abbasını bəyənməyən beş şahı çıxardar.
Abdal at mindi, özün bəy sandı.
Abdal düyündən, uşaq oyundan usanmaz.
Abır istəsən çox demə, sağlıq istəsən çox yemə.
Abır harda, çörək orda.
Abır-həya olan yerdə bərəkət də olar.
Abırlı abrından qorxar, abırsız nədən qorxar?!
Ac acı aldı, acdan ləlöyün törədi.
Ac acı dalayar, tox toxu yalayar.
Ac adam özünü oda vurar.
Ac adamı qurd yeməz.
Ac ayı oynamaz.
Ac deyər doymaram, tox deyər acmaram.
Ac doğrayar, tox yeyər.
Ac donuz darıdan çıxmaz.
Ac elə bilər hamı acdır, tox elə bilər hamı toxdur.
Ac əlinə düşəni yeyər, tox ağzına gələni deyər.
Ac hara, paxaç hara.
Ac it gəlmiş, tox itin yanın yalıyır.
Ac qarına bir nəfər, nəğmə oxurmu məgər?!
Ac qatıq istəməz, yuxulu yastıq.
Ac qılınca çapar.
Ac qudurğan olar, çılpaq oynağan.
Ac qurd sürünün ortasına girər.
Ac nə yeməz? Tox nə deməz?
Ac saxla, yalavac saxla, yaxşı saxla.
Ac toyuq yuxusunda darı görər.
Ac – yanından qaç!
Aca doqquz yorğan bürüyüblər, genə yuxulaya bilməyib.
Aca nə halal, nə haram?!
Acam, quyruq acıyam, bağır-öpkə acı deyiləm.
Acdan ummaq olmaz.
Acı dindirmə, toxu tərpətmə.
Acın andı and olmaz.
Acın gözü çörək təknəsində olar.
Acın imanı olmaz, toxun amanı.
Acın qarnı doyar, gözü doymaz.
Acın qursağında çörək dayanmaz.
Acın zəhləsi sudan gedər.
Acından dəyirmana baxır, kibirliyindən şahıd almır.
Acla əcəli gələn söyləşər.
Aclığında eldən yeyər, toxluğunda eldən deyər.
Aclıq adama oyun öyrədər.
Aclıq ayıya darayı oxudar.
Aclıq bir il gedər, minnət min il.
Aclıq sofiliyi pozar.
Aclıq yavanlıq istəməz, yuxu da yastıq.
Aclıqda darı çörəyi halvadan şirin olar.
Aclıqdan kimsə ölməz, ölən toxluqdan ölər.
Aclıqdan quduranı saxlamaq olar, toxluqdan quduranı saxlamaq olmaz.
Acı danışan şirin söz eşitməz.
Acını dadmayan şirini bilməz.
Acıq gələr üz saralar, acıq gedər üz qaralar.
Acıqla iş görən zərərin çəkər.
Acıqlı başda ağıl olmaz.
Acıqlı dilənçinin torbası boş qalar.
Acıqlı qalxan ziyanlı oturar.
Acıqnan dövlət yola getməz.
Açaram sandığı, tökərəm pambığı.
Açıq qaba it dəyər.
Açılmamış süfrənin bir eybi var, açılmışın min.
Ad adamı bəzəməz, adam adı bəzəyər.
Adı gözəl olanın özü də gözəl olar.
Adımı güvəc qoy, amma ocaq üstə qoyma.
Adımı sənə qoyum, səni yana-yana qoyum.
Adın nədir – Daşdəmir, yumşalısan, yumşalı.
Adam adamdı olmasa da pulu, eşşək eşşəkdi olmasa da çulu.
Adam adamın şeytanıdı.
Adam adıyla tanınar.
Adam aşını-işini bilməlidir.
Adam ağzından söz, qazan altından köz.
Adam hər düşməndən bir ağıl öyrənər.
Adam min acını udar bir şirinin xatirinə.
Adam olana bir söz yetər.
Adam öz-özünə eliyəni el yığıla eliyə bilməz.
Adam var – adamların naxşıdı, adam var – eşşək ondan yaxşıdı.
Adam var gözdən qızar, adam var sözdən qızar.
Adam yanıla-yanıla öyrənir.
Adamı dindir, sonra qiymətin ver.
Adamı qılınc öldürməz, tənəli söz öldürər.
Adamı söz, kababı köz yandırar.
Adamı tanıyan qurd yesin.
Adamın adı çıxınca canı çıxsa yaxşıdır.
Adamın axır günü gərək xoş olsun.
Adamın ayağından çəkən çox olar.
Adamın başına nə gəlsə dilindəndir.
Adamın dəlisi daşa güc elər, öküzün dəlisi – başa.
Adamın dinməzindən yaramaz koxa tikdilər.
Adamın düşməni – öz dili.
Adamın öz əli, öz kisəsi.
Adamın üzünə baxarlar, halın xəbər alarlar.
Adət qanun deyil, amma qanun qədər hökmü var.
Adilin qəzəbindən qorxmaq gərək, zalımın sükutundan.
Ağ ağça qara gün üçündü.
Ağ atla cahil ağaya qulluq eləmə.
Ağ divara hansı rəng çəksən tutar.
Ağ evi görəndə qara evi yaddan çıxartma.
Ağ gün adamı ağardar, qara gün qaraldar.
Ağ itin həllaca zərəri var.
Ağ köpək, qara köpək, ikisi də köpəkdi.
Ağ qoyun, qara qoyun keçid başında bəlli olar.
Ağ qoyunu görənlər içi dolu yağ sanar.
Ağ qoyunun qara quzusu da olur.
Ağ parçaya ləkə tez düşər.
Ağa ağ deyiblər, qaraya qara.
Ağı gördün, qaranı unutdun?!
Ağın adı, qaranın dadı.
Ağa deyir: - sür dərəyə! - sür dərəyə.
Ağa gətirər navala, xanım tökər çuvala.
Ağa ilə xanım savaşdı, arada nökərin canı çıxdı.
Ağalıq verimlədir, igidlik vurumla!
Ağanın malı çıxar, muzdurun canı.
Ağası güclü olan qul ası olar.
Ağaya ağa desən gülməyi gələr, nökərə nökər desən ağlamağı.
Ağac acı, can şirin.
Ağac bar verdikcə başın aşağı əyər.
Ağac başında qora, bilmədim düşdüm tora.
Ağac böyüdükcə suyu çox aparar.
Ağac dibindən su içər.
Ağac əkənə rəhmət oxunar.
Ağac əyildi – sındı, igid əyildi – öldü.
Ağac gəlməmişkən, vay qabırğalarım.
Ağac kökündən su içər.
Ağac meyvəni dəyənə qədər böyüdər.
Ağac nazikliyindən sınsa, adam yoğunluğundan sınar.
Ağac sınanda budaq nəyə gərəkdi?!
Ağac yaş ikən əyilməsə, əyilməz.
Ağac yeyən sıpa bir də xırmana girməz.
Ağac yıxılan günü çatdıyar.
Ağac yıxılanda baltalı da gələr, baltasız da.
Ağacı baltalayanda “sapı məndəndir” demiş.
Ağacı kəsərlər, öz səmtinə yıxılar.
Ağacı qurd öz içindən yeyər.
Ağacın qurdu özündən olmasaydı, min yaşardı.
Ağacın yemişin ye, sonra qabığın soyma.
Ağacın yómşağını ãórä yåyər.
Ağaclar başın tərpədəndə söyüd deyər: - mən də, mən də.
Ağçalı adamdan dağlar da qorxar.
Ağıl ağıldan ötgündü.
Ağıl başda ikən, evin avadan.
Ağıl yaşda olmaz, başda olur.
Ağıla gələn başa gələr.
Ağılları bazara çıxardıblar, hər kəs yenə öz ağlın alıb.
Ağıllı ağıl eləyincə dəli vurdu keçdi.
Ağıllı arvad ara, ağılsız arvad vara qaçar.
Ağıllı arvad kamala, ağılsız arvad camala güvənər.
Ağıllı bildiyin söyləməz, dəli söylədiyin bilməz.
Ağıllı bizi tapmaz, dəli bacadan yağar.
Ağıllı düşmən nadan dostdan yaxşıdır.
Ağıllı düşməndən qorxma, dəli dostdan qorx.
Ağıllı evlənincə dəlinin oğlu olar.
Ağıllı gördüyünü, ağılsız eşitdiyini söylər.
Ağıllı kasıba dəli deyərlər, dövlətli dəliyə “bəli” deyərlər.
Ağıllı kişi qışın qeydinə yayda qalar.
Ağıllı olan bir dəfə aldanar.
Ağıllınız Xıdır ağa, barmağın saldı bardağa.
Ağıllısı hansıdı, qabaqda gedən dəli.
Ağıllıya qırx gün dəli desən, dəli olur.
Ağıllıynan çəkişmək cahılnan halva yeməkdən yaxşıdı.
Ağılsız baş əlindən səfil ayaq nə çəkir.
Ağılsız dostdan ağıllı düşmən yaxşıdır.
Ağlını eşşək ağlına verərsən, çəkər arpa zəmisinə.
Ağır ayaq baş əyər.
Ağır basmayınca yüngül qalxmaz.
Ağır gəldi, yüngül qalxar.
Ağır qazan gec qaynar.
Ağır otur, “ağa” desinlər.
Ağır otur, batman gəl.
Ağır yükün zəhmini qatır bilər.
Ağırlığın yer götürər, ruzusun Allah yetirər.
Ağız açdı, göhər saçdı.
Ağız yandıran aşı qaşıq tanıyar.
Ağız yeməsə, üz utanmaz.
Ağızdan çıxan başa dəyər.
Ağızdan-ağıza doğru xəbər yoxdu.
Ağzı əyrini boynu ardından tanıyarlar.
Ağzım nə yeyib ki, üzüm nə utana?
Ağzım yaradır, sulaya bilmərəm.
Ağzımı bir aş yandırsın aş ola; başımı bir daş yarsın ki, daş ola.
Ağzından sifdə çıxardanda gümüş çıxart, amma heç dinməsən qızıldı.
Ağzuva bax, tikə götür.
Ağladan yanına get, güldürən yanına getmə.
Ağladım başarmadım, güldüm günümü keçirdim.
Ağladırsa fələk, bir gün güldürər.
Ağlama ölü üçün, ağla dəli üçün.
Ağlamaq ilən gözlərim verməsə də, almayacaq.
Ağlamaqla gülmək bacı-qardaşdı.
Ağlamaqla kişi qeyrətsiz olar.
Ağlamayan uşağa süd verməzlər.
Ağlarsa anam ağlar, qalanı yalan ağlar.
Ağlayanda elə ağla əzizi ölmüş kimi, Güləndə elə gül əzizi gəlmiş kimi.
Ağlayanda imam üçün də ağla, yezid üçün də.
Ağlayanın bir dərdi var, gülənin beş.
Ağlayışın bilməyən ölüsün murdarlayar.
Ağrımayan baş yastıq istəməz.
Ah-vayla çıxar kasıbın canı, elə deyər: - Allah kərimdir!
Ahıl öküz cütə getməsə, uşaqlar acından qırılar.
Ax, mənim kisəm, minnətsiz yesəm.
Axacaã ãan äamaräa äórmaç.
Axar su gedər, qalmaz.
Axar su murdarlıq götürməz.
Axır – axır, çıxar paxır.
Axırın gəlsin, bez köynək!
Axmaq başın cəfasını ayaqlar çəkər.
Axmaq it aya hürər.
Axmaq özünə düşməndi, özgəyə necə dost olar?!
Axsaq at yüyrək olar.
Axsaq eşşəyin kor nalbəndi olar.
Axsaq qoyuna nə dağ, nə aran?
Axşam axıra, sabah naxıra.
Axşamdan sonra gələn qonağın yeyəcəyi soğandır.
Axşamın xeyrindənsə sabahın şəri.
Axşamın sirrini dan bilər.
Axtaxana böyüdü, dağda dana böyüdü, sən niyə böyümədin?!
Axtaran tapar.
Axtarmağınan deyil, rast gəlməyinəndir.
Axund özü elər, özgəyə öyüd verər.
Al almaya daş atan çox olar.
Al qapıda, sat qapıda.
Al ver deyiblər, al vermə deməyiblər.
Alacağım olsun, alaqarğada olsun.
Alan aldanmaz, satan aldanar.
Alacağı bir piltədi, pambığın batmanın soruşur.
Aldığı bir iynədi, dəmirin batmanın yoxlayır.
Aldım qoz, satdım qoz, mənə qaldı çaqqaçuq.
Alıcı quş dimdiyindən bilinər.
Alma arvadın dulunu, dalınca gələr qulunu.
Almaq aldanmaqdı, vermək hünərdi.
Ala it çaqqalın dayısıdı.
Ala it gedər, qara it gələr.
Ala itin balası qara olar, yanılsa boynu ala olar, hürəndə anası kimi hürər.
Ala qarğa olmağı bəs deyil, həkimlik də eləyir.
Ala qarğa şux tərlanı bəyənməz.
Ala qayada bostan ura olub, kəliyin dərən yoxdu.
Alça mənim, gilas mənim, tut mənim, gavalıda da gözüm var.
Alçaq ata hamı minər.
Alçaq dağa qar yağmaz?!
Alçaq yer igidi xor göstərər.
Alçaq yerdə təpəcik özün dağ sanar.
Alçaq uçan ucaya qonar, uca uçan alçaq qonar.
Alçaqda yatma – sel aparar, ucada yatma – yel aparar.
Aləm aləm ilədir, keçəl qız da xalamla.
Aləmə it hürər, bizə Mazandaran çaqqalı.
Aləmə oğruyam, sənə ki doğruyam.
Allafın işi alaf satmaqdı, istər ata tök, istər eşşəgə.
Allah bir, söz bir.
Allah bir qapını bağlayanda bir qapını açar.
Allah böyüklərin xasiyyətini kəssin.
Allah bu əli o ələ möhtac eləməsin.
Allah buynuzsuz qoçun qisasın buynuzlu qoçda qoymaz.
Allah dağına görə qar yağdırar.
Allah deyən namurad qalmaz.
Allah dərdi çəkənə verir.
Allah dəvəyə qanad versəydi, dam-divarı yıxardı.
Allah əsilsizə düşürtməsin.
Allah haqqı nahaqqa verməz.
Allah istəyən danaya qurd dəyməz.
Allah qonağının öz qisməti var.
Allah min dərd verib, min bir dərman.
Allah möminə hər şeyi bağışlar.
Allah ona qotur versin, dırnaq verməsin.
Allah sağ gözü sol gözə möhtac eyləməsin.
Allah saxlayanı qurd yeməz.
Allah tənbəli sevməz.
Allah var, rəhmi də var.
Allah verəndə bacadan da tökər.
Allah verəndə yox yerdən də verər.
Allah verməz qara quluna, o da qalar vuruna-vuruna.
Allah vuran ağacın səsi çıxmaz.
Allah yolunda yox, şeytan yolunda çox.
Allaha inanmayana bəndələr də inanmaz.
Allahdan gizlin deyil, bəndədən nə gizlin.
Allahdan qorxmaz, bəndədən utanmaz.
Allahdan nə gəlsə xoşdur.
Allahın yarası da var, çarası da.
Alma öz ağacından uzaq düşməz.
Almanı at göyə, yerə gəlincə ya qismət.
Alovdan çıxdıq, yalova düşdük.
Alt daşı ağır olar.
Altın həsir, üstün həsir, yat, yetim, tərləyəsən!
Altın görmədiyin qabdan su içmə.
Aman deyənə əl qaldırmazlar.
Ana bala ucundan canını oda yaxar.
Ana kimi yar olmaz – vətən kimi dövlət-var.
Ana uşağa aş gətirər, analıq yaş.
Anadan əziz yenə anadır.
Analı qızın özü böyüyər, anasız qızın sözü.
Analı quzu – xınalı quzu.
Anam doğub, bacıma güc düşüb.
Anam elə çox bilir, kündəni xırda tökür, Atam elə az bilir, ikisini birdən bükür.
Ananın ərköyün oğlu hambal olar.
Ananın səbri tükənməz olur.
Anası çıxan ağacı qızı budaq-budaq gəzər.
Anasına bax qızını al, qırağına bax bezini al.
Anasından ayrı düşən quzunu qurd yeyər.
Anasından qabaq düşən qulunu qurd yeyər.
Anasızın gördüyü iş danlaqsız bitməz.
Andın iki başı olur.
Andına inanıram, xoruzun da quyruğu görünür.
Anladıq - yel dəyirmanı, bəs bunun suyu hanı?
Anlamaza hörmət elərsən, deyər: məndən qorxdu.
Anlayan özü qanar, anlamayana yüz qandır.
Anlayana da can qurban, anlamayana da, dad yarımçıq əlindən.
Anlayana qul ol, anlamayana ağa da olma.
Anlayana milçək sazdır, anlamayana zurna da azdır.
Ara sözü ev yıxar.
Arada ala çatı olmasa, qurd qoyunla otlayar.
Aralıq atı, kor fatı.
Aralıq malı arada yeyilər.
Araba aşandan sonra yol göstərən çox olar.
Arabaçı atı gözündən qocalar.
Aranda tutdan oldum, dağda qurutdan.
Aranın dağı sağ olsun, qarlı da olar, qarsız da.
Araz axır, gözün baxır.
Araz, altını da bilirəm, üstünü də.
Araz aşığındandı, Kür topuğundan.
Ardınca padşahın da söylərlər.
Arx həmişə çınqıl gətirməz.
Arxa su gələnəcən qurbağanın canı çıxar.
Arxa su gəlib, umud var bir də gəlsin.
Arxlar axır çay olur.
Arxadan vuran namərddir.
Arxalı köpək qurd basar.
Arxalıya arxa olma – yamaq sayarlar, Arxasıza arxa ol – dayaq sayarlar.
Arxanı kürkə öyrətmə.
Arı qəhrin çəkməyən balın qədrini bilməz.
Arı şirəyə dolanar.
Arının tikanın gördüm, balından əl çəkdim.
Arığa batman da yükdür.
Arıq it öz kəndinin şiridir.
Arif adam tərif istəməz.
Arifə bircə işarə də bəsdir.
Armud özgənin, eşşək kirayə.
Armudun yaxşısını meşədə ayı yeyər.
Arpa əkən buğda biçməz.
Arpa unun yoxdusa, dadlı dilin də yoxdur?!
Arpa verilməyən at qamçı gücü ilə yeriməz.
Arpa yemiş at mənzil kəsər.
Arpadan, buğdadan əlim üzüldü, ümidim sənə qaldı, darı xirməni.
Arpaya qatsan at yeməz, sümüyə qatsan it yeməz.
Arsız kişidən ərsiz arvad yaxşıdır.
Arsız nədən arlanar?!
Arsızın üzünə tüpürüblər, “yağış yağır” demiş.
Arşın olmayan yerdə çərək də ölçüdür.
Artıq aş – ya qarın ağrıdar, ya baş.
Artıq mal gözmü çıxarır?!
Artıq tamah daş yarar, daş qayıdar baş yarar.
Artıq tikə baş yarar.
Arvad evinə girənin qapısı alçaq olar.
Arvad iki olanda ev süpürülməmiş qalar.
Arvad ilə at igidin baxtına.
Arvad malı alçaq qapı kimidi; girəndə də başına dəyəcək, çıxanda da.
Arvad malı başa toxmaq kimi dəyər.
Arvad tutan yolun axırı yoxuşa qalxar.
Arvad üzlü kişidən, kişi üzlü arvaddan əlhəzər.
Arvad var ev yığar, arvad var ev yıxar.
Arvadı ahıl gözüylə, atı – cahıl gözüylə.
Arvadı bəd olanın saqqalı tez ağarar.
Arvadın deyingəni kişini tez qocaldar.
Asılsan da, uca budaqdan asıl.
Aslan ağzından şikar alınmaz.
Aslan qocalanda başına çaqqal-çuqqal toplaşar.
Aslan yatışından da bəllidir.
Aslanı da heç yalqız qalmasın.
Aslanın balası aslan olar.
Aslanın böyüyü-kiçiyi olmaz.
Aslanın qorxusu qarıncadan olar.
Aslanın nə erkəyi, nə dişisi?!
Asta çal – usta çal.
Asta qaçan namərddi.
Asta vur – rasta vur.
Astanın işi qalmaz, xəstənin işi qalar.
Astarı üzündən bahadı.
Aş başında qırqovuldu.
Aşdır – bişər, işdir – düşər.
Aşından yemədim, tüstüsündən kor oldum.
Aşpazdan küsən evinə ac gedər.
Aşpazxanada yeyir, dulusxanada hürür.
Aşağa, aşağa, kor Mahmuddan da aşağa?!
Aşağı, aşağı, qatıqlı aşdan da aşağı?!
Aşığı uduzub, curuna güvənir.
Aşığı yığarlar oynamaq üçün.
Aşığı ağladan gülməz.
Aşığın sözü qurtaranda “yarım, yarım” çağırar.
Aşığınan mollanın heç olmaz şad arası.
Aşığınkı haydandır, mollanınkı vaydan.
Aşıq gördüyünü çağırar.
Aşıq sözü haqq olar.
Aşıq sözündən doymaz, ləlöyün gözündən.
Aşıq toya yüyürər, molla vaya.
Aşıq üz görən yerə.
Aşiqə Bağdad uzaq deyil.
At almağa cahıl göndər, qız almağa ahıl.
At almamış noxta davası eləyir.
At almamış töylə tikdir.
At atınan əlləşər, arada eşşəyin qıçı sınar.
At bəslənirkən, qız istənirkən.
At elin, torba əmanət, bizim daha nəyimiz var?
At ələ düşər, meydan ələ düşməz.
At igidin yoldaşı.
At ilə arvad igidin iqbalına.
At ilə yola çıxan eşşəyin vay halına.
At qatır doğub, nəsli pozulub.
At meydanında eşşək anqırmaz.
At mıxını qopardar, bir yerə dəyər, iki özünə.
At minənin tanıyar.
At minənindir, qılınc qurşananın.
At miniş öyrədər, don – yeriş.
At oğurlanandan sonra axur nəyə gərək?
At olanda ot olmur, ot olanda at.
At olmayan yerdə eşşək də atdır.
At öldü, itlərin oldu bayramı.
At ölər - meydan qalar, igid ölər - şan qalar.
At saxlayan atdan yüyrək ola gərək.
At tapıldı, yəhər tapılmadı?
At təpiyinə at dözər.
At yeməyən acı otlar bitməsə yaxşıdır.
At yeriməklə yol alar, insan bilməklə.
At yerinə eşşək bağlama.
Ata baxarlar, başına torba taxarlar.
Ata dost kimi bax, düşmən kimi min.
Ata minəndə özünü, atdan düşəndə atı unutma.
Ata nal çalındığın görəndə qurbağa ayaqlarını uzatdı.
Atdan düşüb eşşəyə minməzlər.
Atdan qalanı öküzə verərlər.
Atdan yıxılana yorğan-döşək, eşşəkdən yıxılana qazma, kürək.
Atdan yıxılmayan atlı olmaz.
Atı atası ilə tanıdarlar, qatırı anası ilə.
Atı atın yanına bağlarsan, həmrəng olmaz, həmxasiyyət olar.
Atı cahıl gözünnən, qızı ahıl gözünnən.
Atı olana nisyə qamçı da verərlər.
Atı satıb eşşək alıb, dumbula-dum, dumbula-dum!
Atın axmağı yorğa olar, itin axmağı tula.
Atın izi itin izinə qarışmaz.
Atın ölümü təki arpadan olsun.
Atına baxan ardına baxmaz.
Atına eşşək demişəm, ya dəvənə köşək?!
Atını bağla dirəyə, sonra Tanrıya tapşır.
Atlı ilə atsız bir deyil.
Atlı ilə piyadanın sövdası tutmaz.
Atlı qonaq itli qonaqdan yaxşıdı.
Atlılar atın çapar, dayçalı deyər mən də varam.
Atnan qatır savaşdı, arada eşşək öldü.
Ata bilgisi ilə adam adam olmaz.
Ata çörəyi – meydan çörəyi, oğul çörəyi – zindan çörəyi.
Ata doğrayıb, oğul yeyibdir.
Ata malına göz dikən ac qalar.
Ata oğluna bir bağ verdi, oğul ataya bir salxım qıymadı.
Ata oğlundan ötrü mülkündən keçdi, oğul atadan ötrü kürkündən keçmədi.
Ata oğul savaşdı, əbləh ona inandı.
Ata olmaq asandı, atalıq eləmək çətin.
Ata olmayan ata qədrini bilməz.
Ata sözün tutmayanı biyabana atarlar.
Ata yetirən qız ərlənər, ana yetirən oğul qızlanar.
Atalar nə əkiblər, oğullar onu biçiblər.
Atalar nə gözəl məsəl demişlər; dünyanı ümid ilə yemişlər.
Atalar sözü hikmətdir.
Atalar sözünə baxan geri qalmaz.
Atam, atam, mən bu işə matam!
Atam ilə atamı deyincə özüm ilə özünü de.
Atamı öldürmüşəm, goruna and içməyə.
Atan soğan, anan sarımsaq, sən hardan gəldin belə gülməşəkər?!
Atanı, ananı görməsəydim, özünə xan deyərdim.
Atanın duası, ananın ahı.
Ataş deməknən ağız yanmaz.
Atılan ox geri dönməz.
Atıldı mindi eşşəyə, bayaq da ayağı yerdəydi, indi də.
Avara itin hörməti olmaz.
Avazın yaxşı gəlir, oxuduğun Quran olsa.
Ay aydın, hesab bəlli.
Ay aydır, onun da üzündə ləkə var.
Ay görmüşün ulduza nə minnəti?!
Ay həmişə bulud altında qalmaz.
Ay işığına it hürər.
Ay mənlə olsun, ulduzun gözünə barmağım.
Ay-ulduz göyə yaraşır.
Ayda-ildə bir namaz, onu da şeytan qoymaz.
Ayda-ildə xoş gəldin, gündə-gündə nöş gəldin.
Ayı kim gördü? – Kor Mahmud.
Ayın on beşi qaranlıq olsa da, on beşi aydınlıqdır.
Ay daş atan baxtavar, daşın da bir vaxtı var.
Ay fələk, batmanı eylədin çərək.
Ay gedən it, gəl məni tut.
Ay qaynana, heç gəlin olmamısan?!
Ay özünü bəyənmiş, qoy səni el bəyənsin.
Ayağa düşməyən başa çıxmaz.
Ayağı ilə gələnə ölüm olmaz.
Ayağından yıxılan qalxar, dilindən yıxılan yox.
Ayağını yorğanına görə uzat.
Ayaqla gələn qonağı atla yola salarlar.
Ayaq-ayaq nərdivana çıxarlar.
Ayaz oldu, bulud oldu, keçən günlər unuduldu.
Ayazda yatmayan eşşək töylənin qədrin bilməz.
Ayı balasına “ağappağım” deyər, kirpi balasına – “yumşağım”.
Ayı meşədən küsüb, meşənin xəbəri yox.
Ayı nədi, oynamaq nədi?!
Ayının min bir oyunu var - hamısı bir armud üstədir.
Ayıya dayı deyərlər körpünü keçincən.
Ayıb söyləyənin ayıbını söylərlər.
Ayıblı ayıbın bilsə, başına palaz örtər.
Aynanın çatdağı calaq qəbul eləməz.
Aynaya necə baxsan, özünü elə görərsən.
Ayrana getməyə utanmır, sərnici dalında gizlədir.
Ayrana gələn çanağı böyrünə sıxar.
Az idi arıq-uruq, biri də gəldi dabanı cırıq.
Az ilən çoxun oyunu olmaz.
Az olur küsür, çox olur qusur.
Az tamah çox bəla gətirər.
Az vardı ac adam, biri də düşdü bacadan.
Az yeyənin azarı da az olar.
Aza qane olmayan çoxu tapammaz.
Azacıq aşım, ağrımaz başım.
Azca, hara gedirsən? Çoxca yanına.
Azdan az deyiblər, çoxdan çox.
Azı bilməyən çoxu heç bilməz.
Azan quşun ömrü az olar.
Azğın adam quzğun olar.
Azar batmannan girər, misqalnan çıxar.
Azarla mənimçün, ölüm səninçün.
Azarladım ölmədim, üzüldüm öldüm.
Azarlı tələsər, armud vaxtında yetişər.
Azarlıq olsun, bezarlıq olmasın.
B
Babam mənə kor deyib, gəlib gedəni vur deyib!
Bablı babın tapmasa, günü ah-vaynan keçər.
Bacanaq bacanağı görəndə qaşınma tutar.
Bağ olmayan yerdə böyürtkən özünü bağ çağırar.
Bağ sahibsiz olmaz.
Bağ salan barın yeyər.
Bağ vaxtı bağbanın qulağı ağır eşidər.
Bağa bax üzüm olsun, yeməyə üzün olsun.
Bağa baxarsan bağ olar, baxmazsan dağ olar.
Bağban bağban olsa, neyləyir bağ divarı?!
Bağban tələsər, armud vaxtında yetişər.
Bağbanın könlü olsa, nə gəlib bağda paya?!
Bağda ərik var idi, salam-məlik var idi, Bağdan ərik qurtardı, salam-məlik qurtardı.
Bağı bağban yeyər, qoyunu çoban.
Bağı ver bağbana, yarısın yesə də.
Bağlı bağını qıydı, bağban salxım qıymadı.
Bağa qınından çıxdı, daha qının bəyənmədi.
Bağa özün çəkə bilməz, evin dalına alar.
Bağanı ya öldür, ya dalısı üstə qoy.
Bahalıqda çörəyin əsirgəyən ucuzluqda yalqız qalar.
Baxma deyənə, bax dediyinə.
Baxmaq kirayə istəməz.
Baxmaqla öyrənmək olsa, itdən qəssab olardı.
Bal tutan barmaq yalar.
Bal verən çiçəyi arı tanıyar.
Bal yedin, bəlaya düşdün.
Bal yeyib, bəlasını çəkir.
Balını ye, arısını soruşma.
Bala baldan şirindir.
Bala quşun ağzı böyük olar.
Balalı qarğa bal yeməz.
Balalı qarğaya yem yoxdu.
Baldızım – çuvaldızım, hərdən gələr, sancar, gedər.
Balığı haçan tutsan təzədir.
Balığı ya öldürdün, ya sudan qırağa qoydun.
Balığın dirisi də suda, ölüsü də.
Balıq balığı udmasa – dəryanı balıq tutar.
Balıq başdan iylənər.
Balıq sudaykən sövda olmaz.
Balıq suya çəkər.
Balıq tutan suyu bulanıq istər.
Balta ağac kəsməzdi, sapı ağac olmasaydı.
Baltada varsa, sapında da var.
Baltanı dibdən vurmazlar.
Baltanı qızıldan elərsən, gedər odunun yanına düşər.
Bar verən ağacı kəsməzlər.
Barlı ağaca daş atarlar.
Barlı ağacın başına dolanarlar.
Barsız ağaca daş atmazlar.
Barıt ilə odun dostluğu olmaz.
Barmağın hansın kəssən, ağrısı birdir.
Barmağının beşini də bal eləyib ağzına salsan, deyər zəhərləndim.
Barmaq-barmaq oğurlayan qarış-qarış oğurladar.
Basdırdığı ölü özündən qabaq gəldi.
Baş namərd əlindədir; nə kəsər, nə bağışlar.
Baş onun, daş bunun, mənimki görməməkdi.
Baş sağ olsun, papaq tapılar.
Başa dil gətirəni, el gətirə bilməz.
Başa düş, başımı yar.
Başa gələn dildən gəlir.
Başaçığın qaçacağı yer – papaqçı dükanı.
Baş-başa verməyincə, daş yerindən qopmaz.
Başbilənsiz iş olmaz.
Başda oturan bəy olmaz.
Başımı sındır, məzənnəni sındırma.
Başımı yarırsan, ətəyimə qoz tökürsən, baxan desin qoz yarıb.
Başımı yarmağına görə barı daş olaydı.
Başın keçəl, gözün kor, bəs sənin haran yaxşı?
Başını itirən tel üçün ağlamaz.
Başını keçəl eləmə; hər keçəlin taleyi bir olmaz.
Başuva daş da salsan uca yerdən sal.
Başladığın işi yarımçıq qoyma.
Başlı başın saxlasın, mən başımdan bezaram.
Başmağımı geyə bilərsən, yerişimi yeriyə bilməzsən.
Başmaq cütlənəndə bilinər.
Başmaq palçıqsız olmaz.
Başmaqçının başmağı olmaz, börkçünün börkü.
Başmaqçının başmağı yırtıq olar.
Bayırda mini ölsün, evimdə biri ölməsin.
Bayırı kaşı-çini, içərisi toyuq hini.
Bayquş xarabalıq sevər.
Bayquş xarabalığı gülüstana dəyişməz.
Bayram sümüyü ilə köpək kökəlməz.
Bayraməlisiz toy olmaz, Qəmbərsiz düyün.
Bazar içində it qulağı kəsməzlər.
Bazar quruldu, hesab duruldu.
Bazarın bazar, qadam sənə, mərdimazar.
Bekarlıqdansa – culfalıq.
Belə matahın var, Cəfərabad (Mazandaran) bazarına apar.
Belə otyeyən idin, nə üçün arıq düşdün?!
Belə şıllaq atan madyan qulun saxlamaz.
Belə yatan öküz yük götürməz.
Beş barmağın beşi də tən deyil.
Bez geyərəm, düz gəzərəm.
Bədcinslik maya istəməz.
Bədəsil əvvəl vəfa göstərər, sonra cəfa.
Bədəsildən əsil olmaz, boyunca qızıl qala.
Bədəsili başa çəkərsən, sürüşər ayağa düşər.
Bədəsilin başmağını cütlərsən, deyər geridə dur.
Bədrəng də bir rəngdir.
Bəhanəçiyə bəhanə əskik olmaz.
Bəhs ilə Həcə gedən yorular yolda qalar.
Bəxşiş var – xalvarla, hesab var – dinarla.
Bəla bəla gətirər.
Bəla gələndə “gəlirəm” deməz.
Bəladan qaçan bəlaya tutular.
Bəlkə sən bostanuvı pozmusan, mən yemişsiz qalmayacağam ki…
Bəlkəni əkərsən bitməz.
Bəndə bəndəyə neylər, Xuda gözdən salmasa?!
Bənnasız hörük hörülməz.
Bənzəyə-bənzəyə yaz olar, bənzəyə-bənzəyə qış.
Bərəkət harda var? – Böyüklü yerdə.
Bərəkət ondur, onu da düzlük.
Bəslə qarğanı, oysun gözünü.
Bəslə yetimi, yesin ətini.
Bəy dediyin nədir, bəyənmədiyin nə?!
Bəy don geydi, hamı dedi: mübarək olsun.Yoxsul geydi, hamı dedi: hardan gətirdin?
Bəy ilə bəy savaşdı, ortada kasıbın başı yarıldı.
Bəy mənim arxam, mən kimdən qorxam?!
Bəy oğlu gördüm, tamaha düşdüm.
Bəy verən atın dişinə baxmazlar.
Bəylə bostan əkənin tağı çiynində bitər.
Bəylə Ùaca gedən çöllərdə sərgərdan qalır.
Bəyliyi başarmadın, canın çıxsın belə gəz.
Bəyaz ipək hər rəngə boyanar.
Bəzənmirəm ağadan qorxuram, bəzənirəm xanımdan.
Bığdan kəsir, saqqala qoyur.
Bildir gedən bildirçin, hanı sənin bir qılçın?!
Bildir ölüb boz eşşək, bu il gəlin ağlayaq.
Bildir yedim bir incir, indi də qarnım incir.
Bildirçin camalabaddan hara gedər; dəni yanında, suyu yanında.
Bildirçinin bəyliyi darı sovulanacandır.
Bildiyindən danış, bilmədiyin səni güdaza verər.
Bilən az deyər, bilməyən yüz.
Bilənə bir, bilməyənə min oxu.
Bilənin də başına dönüm, bilməyənin də, dad yarımçıq əlindən.
Bilənlə bilməyən tay olmaz.
Bilmədiyin bildiyindən çoxdu.
Bilməmək ayıb deyil, soruşmamaq ayıbdı.
Bilməsən, bir biləndən sor.
Bilsəydim atın öldüyünü, qulağı dolusu darıya satardım.
Bilsəydim, dərdim iki olmazdı.
Biləyi güclü olan birin yıxar, biliyi güclü olan minin.
Bir ac güləyən olar, bir də yalavac.
Bir ac qudurğan olar, bir tox.
Bir ağacda gül də bitər, tikan da.
Bir ağıllı baş min başı saxlar.
Bir almağın bir də verməyi var.
Bir arxa ki su gəlib, güman var yenə gələ.
Bir ata yeddi oğulu dolandırdı, yeddi oğul bir atanı dolandırmadı.
Bir ayaq sən gəl, iki ayaq mən gəlim.
Bir barmaq baldan ötrü tuluğun götün yırtmazlar.
Bir biləndən qorx, bir də bilməzdən.
Bir buğda əkməsən, min buğda biçməzsən.
Bir çılpağı yüz cübbəli soya bilməz.
Bir çıraq işığına yüz nəfər oturar.
Bir çıraq ki haqdan yana, yağı neylər, yağı neylər?!
Bir çörək özün ye, birin də Allah yolunda ver.
Bir çulum var ataram, harda gəldi yataram.
Bir çuval qızıl borcun olsun, bir çuval buğda borcun olmasın.
Bir dadan peşman, bir dadmayan.
Bir dadanandan qorx, bir qudurandan.
Bir dağ yıxılmasa bir dərə dolmaz.
Bir dana bir naxırı korlar.
Bir daş altda, bir daş üstdə.
Bir daş qopanda daha yerini tutmaz.
Bir daşla divar olmaz.
Bir daşla iki quş vurmaq olmaz.
Bir də gəlin ollam, oturduğumu-durduğumu billəm.
Bir də qatırçının qatırını hürkütmə.
Bir dəfə aldanmışda qəbahət aldadanın, iki dəfə aldanmışda qəbahət aldananın.
Bir dəfə yeməknən qarın doymaz.
Bir dəli quyuya bir daş atdı, on ağıllı onu çıxara bilmədi.
Bir dəlidən yeddi məhləyə zərər dəyər.
Bir dərdlinin dərmanın o dərdə düşəndən al.
Bir dirhəm min eybi örtər.
Bir doğru ki yalana oxşadı, onu söyləmə.
Bir əldə iki qarpız tutmaq olmaz.
Bir ət ki girdi qazana, oldu yeməli.
Bir gələn bir də gələr, səbr elə.
Bir gördün namərdi, bir də görsən, namərdsən.
Bir görən yoldaş, iki görən qardaş.
Bir göz iki gözün gördüyün görə bilməz.
Bir gül ilə bahar olmaz.
Bir gün duz yediyin yerə qırx gün salam ver.
Bir günün bəyliyi də bəylikdir.
Bir halalı min haram saya bilməyibdilər.
Bir həsirdi, bir Məmmədnəsir.
Bir igid qırx ildə meydana gələr.
Bir igid yoxsul ola, ona əl-ayaq gülər.
Bir igidin payı iki igidi ac qoyar.
Bir iş başlamayınca qurtarmaz.
Bir işi bitirməyincə bir işə başlama.
Bir it hürməklə karvan qayıtmaz.
Bir kəndin ki, koxası mürdüş ola, heç olar ki, orda xeyir iş ola?!
Bir kora bir dəyənək.
Bir köçmək – yüz talanmaq.
Bir küllükdə iki xoruz banlamaz.
Bir qatı nazik, iki qatı yoğun, qat yarımı hardan tapım?!
Bir qazanda iki kəllə qaynamaz.
Bir qız bir oğlanındı.
Bir qoyundan iki dəri çıxmaz.
Bir qoz üçün daş atılmaz.
Bir qulğuna min qırğına səbəbdir.
Bir mıx bir nalı, bir nal bir atı, bir at bir igidi, bir igid bir eli saxlar.
Bir müştəriyçün dükan açılmaz.
Bir naxırın adını bir ala dana batırar.
Bir napakdan qorun, bir də köpəkdən.
Bir pakın duası, bir napakın duası.
Bir sözün min bir budağı var.
Bir sözünü beş batman balla yemək olmur.
Bir su ki girdi qaba, oldu içməli.
Bir su ki məni axıdır, mənim üçün dəryadır.
Bir şəhərə getdin gördün hamı kor, sən də – kor.
Bir tabaq kütüm olsa, biri sənə yoxdu.
Bir talada iki axsaq ceyran olmaz.
Bir təpə yıxılar, bir dərə dolar.
Bir tikəni bilməyən min tikəni də bilməz.
Bir tikənin qırx il haqqı var.
Bir tikəylə dağ aşmaq olar.
Bir torba dəni var, beş dəyirmana üyütməyə gedir.
Bir ürəkdə iki sevgi olmaz.
Bir var Koroğlu, bir də var kor kişinin oğlu.
Bir vermə, bir də dilər, yatmağa yer də dilər.
Bir vuran min vur deyəndən yaxşıdır.
Bir vurmaqla ağac yıxılmaz.
Bir yaxşıdan ötrü – ha gəzməsən yüz il gəz!
Bir yandan bağlayan bir yandan açar.
Bir yerdə otur ki, durmayasan.
Birə də ho de, minə də ho de!
Birə dəyməz, mini bəyənməz.
Biri acından şalvarın satırdı, dedilər: nisyə verərsənmi?
Biri itməyincə biri bitməz.
Biri körpü tapmır keçə, biri su tapmır içə.
Biri mənim, biri bəndənin, birini də nazlı yara göndərim.
Biri minə bağlıdır, mini də birə.
Biri od olanda biri su olsun gərək.
Biri ölməsə, biri dirilməz.
Biri palçığa batıb, biri də yanında yatıb.
Biri vardı gecədən, biri də düşdü bacadan.
Biri yeyər, biri baxar – qiyamət onda qopar.
Birin gör – fikir elə, birin gör – şükür elə.
Birin yandırıb, birin qandırma.
Birindən soruşdular: qatır niyə səsin çıxartmır? Dedi: atasın yadına salmaq istəmir!
Birini evə qoyan yox idi, soruşdu: çuxamı hardan asım?
Birlik harada, dirilik orada.
Birlik olmayan yerdə dirilik olmaz.
Birənin qanın aldın – canın aldın.
Bismillah deməklə donuz bostandan çıxmaz.
Bişincən gözləyən düşüncən də gözləyər.
Bitə acıq eləyib köynəyi yandırmazlar.
Bitli əlin qoynuna apardı, ac gümana düşdü.
Bitmiş işdən gül iysi gələr.
Biyara get, bekar qalma.
Biz gəldik gəlini görməyə, gəlin də gedib təzək dərməyə.
Biz yalvardıq daza, daz da özün qoydu naza.
Bizə çatdı, dəyirman yatdı.
Bizə də bir gün doğar.
Bizə gələn bizə oxşar.
Bizə yetişən keçəlin saçı dabanından oldu.
Boğaz yediyin istəməz, göz gördüyün istər.
Boğuşan köpəyin yarası əskik olmaz.
Borc alan, salam da var.
Borc almaq başlayan yerdə dostluq pozular.
Borc gülə-gülə gedər, ağlaya-ağlaya gələr.
Borc igidi əridər.
Borc ilə alınan köynək adamı təmiz saxlamaz.
Borc ki oldu yüz, gir içində üz.
Borc su dəyirman dolandırmaz.
Borc verməklə tükənər, yol getməklə.
Borcdan qorxan qapısını gen açmaz.
Borcla alınan eşşək su yolunda ölər.
Borclu borclunun sağlığın istər.
Borclu ölməz, bənizi saralar.
Borclunun duaçısı alacaqlıdır.
Borcunu verən dövlətlənər.
Bostana dadanan eşşəyin qulağı-quyruğu olmaz.
Bostançının sovqatı kəlik olar.
Boş anbar, boş dağarcıq, ha ölç, ha ölç – doldur!
Boş araba çox səs salar.
Boş çanağı dolu çanağa vurmazlar.
Boş çuval bucaqda qalar.
Boş damardan qan çıxmaz.
Boş durunca düşmanına daş daşı.
Boş eşşək yeyin gedər.
Boş qabını vur, dolu qabımı sındır; bu zülmü kim götürər.
Boş süfrəyə nə bismillah?!
Boş sünbülün başı yuxarı olar.
Boş torbayla at tutulmaz.
Boş tutan bərk kəsər.
Boyunduruqdan qaçan öküzü kəsərlər.
Boz tula gedir, boynu yoluq tula gəlir.
Böhtana düşən odsuz yanar.
Börkçünün börkü olmaz, kürkçünün kürkü.
Börkü isti-soyuqdan ötrü başa qoymazlar.
Böylə qəm, böylə kədər, böylə gələr, böylə gedər.
Böyük ağacın kölgəsi də böyük olar.
Böyük balıq kiçik balığı yeyər.
Böyük başın böyük də dərdi olur.
Böyük böyüklüyün bilməsə, kiçik də kiçikliyin bilməz.
Böyük danışanı kiçik götürər.
Böyük loxma çeynə, böyük söz danışma.
Böyük olanın qursağı gen gərək.
Böyük tikə boğaz yırtar.
Böyük tökəni kiçik yığar.
Böyüklərdə zor olar, yalan olmaz.
Böyüksüz evdə xeyir-bərəkət olmaz.
Böyüyün tanımayan qibləsin də tanımaz.
Böyüyün üzünə ağ olanı torpaq götürməz.
Bu ağıl məndə, o dua səndə – səhərəcən yatarıq.
Bu arşına bez verməzlər.
Bu cırım, bu cındırım, mən durum necə sındırım?!
Bu darı o aclığa çatmaz.
Bu daş, bu tərəzi.
Bu dünya dəyirmandı, üyüdər bir gün bizi.
Bu elti elə bilər o elti dünyanı yedi.
Bu evin işığı o evə düşməz.
Bu əlin rənci bu ələ haramdı.
Bu gün mənə isə sabah da sənədir.
Bu gün sən deyirsən, sabah sənə deyərlər.
Bu günün işini sabaha qoyma.
Bu günün sabahı var.
Bu gününən çörək qazan, onu da Nurcahan yesin, dindirəndə yalan desin.
Bu – hələ kamilləri, gör nədir cahilləri.
Bu qırğına xan dözməz.
Bu necə bostançıdır? Dəymişi qoyar, kalın dərər?!
Bu ölü bu şivənə dəyməz.
Bu şər, bu meydan.
Bu yatış səninəndi, bu duruş məninəndi, ikimizdən bir gomuş balası törər.
Bugünkü bağır-övkə sabahın yağlı tikəsindən irəlidir.
Bugünkü söz sabahkı sözün körpüsüdür.
Builki sərçə bildirki sərçəyə civ-civ öyrədir.
Buğda çörəyin yoxsa, şirin dilin olsun.
Buğda olmayan yerdə darını gözə təpərlər.
Buğdadan, arpadan əlim üzüldü, umudum sənə qaldı, ay darı xırmanı!
Buğdasını sütül yeyən xırmanda ac qalar.
Buxarı əyri oldu neylər, tüstüsü düz çıxsın.
Bulaq başından bulanar.
Bulaq gərək yerindən bulaq ola.
Bulaq öz gözünü kor istəməz.
Bulamac dəliyə qaldı.
Bulaşıqlı səhəngdən bulanıq su tökülər.
Burda dilənir, orda zəkat verir.
Burda oturma, his olarsan, orda oturma, pis olarsan.
Burnu fırtıqlı quzu buynuzu burma qoç olar.
Burun-qulaq başın sadağasıdır.
Buz nazik yerindən sınar.
Büdrəməyən yıxılmaz.
Bülbül öz günüyçün ağlayır.
Bülbül viranədən ötməz, bayquş viranədən getməz.
Bülbülün çəkdiyi dil bəlasıdır.
C
Cahıllıqda bəzənmədim, hayıf mənə, qocalıqda bəzənmişəm, ayıb mənə.
Cahil axırda tula quyruğu xınalar.
Cahil dirilərin ölüsüdür.
Cahil ilə bal yemə, ahıl ilə daş daşı.
Cahildə söz əylənməz.
Camadarın şahlığı hamamçılıqdır.
Came nə qədər böyük olsa, imam yenə bildiyin oxur.
Can candan ayrıdır.
Can de, can eşit.
Can sağlığı dövlətdir, demə, babam, yoxsulam.
Can sənin, cəhənnəm Tarının.
Can şirin olur.
Can verəndə boz sərçəyə ver, qaranquş gəldi-gedərdi.
Can verməyən canana yetməz.
Can versən qardaşa ver, min il keçə yad olmaz.
Cana gələn mala gəlsin.
Candı çəkər, qandı qaynıyar.
Canı acışan eşşək atdan yeyin gedər.
Canı canan yolunda deyən çox olar, qıyan az.
Canım qurban, yaxşı qonaq! Gəl uçaq bir də qonaq.
Canımı da alsan, gülə-gülə al.
Canında olmayana candar ağacı neyləsin?!
Canını yaxşı saxla qəfil əcəldən.
Cananı sevən canından keçər.
Canavar tək qalanda başına çaqqallar yığışar.
Canavarın üzü ağ olsa, kəndə gündüz gələr.
Cavahir cında içində olar.
Cavahirin qiyməti var, amma atalar sözünün qiyməti yoxdur.
Cavan baş bir çanax qandı.
Cavanlıqda daş daşı, qocalıqda ye aşı.
Cavanlıqda qocalığa güc saxla.
Ceyran qovan çiçəyə batar, donuz qovan palçığa.
Ceyranın qaçmağın elə gördüm, ətindən zəhləm getdi.
Cəfasın çəkən səfasın görər.
Cəhd çarıq yırtar, iş odur haqqa vara.
Cəhd elə dost qazan, düşmən ocaq başında.
Cəhənnəmə gedən gələr, müştərinin gedəni gəlməz.
Cəhənnəmə gedən yoldaşını çox istər.
Cəngəl də özünü bağ sanar.
Cərgədən qalan keçəl olar.
Cidanı çuvalda gizlətmək olmaz.
Cinə börk tikər, şeytana papış.
Cinə dəmir göstərdilər.
Cins cinsə əsər eləməz.
Cins xoruz yumurtada banlayar.
Cins madyan balanı döşündə saxlar.
Comərd deyib maldan elərlər, igid deyib candan elərlər.
Cuhud qan görüb!
Culfa kəfənsiz ölər.
Cücə ağgünlü olsaydı, toyuq əmcəkli olardı.
Cücə nənəsindən süd görməyib.
Cücəni çalağandan sonra sanarlar.
Cücəni payızda sayarlar.
Cücəyə bəylik verdilər, anasın eşşəyə mindirdi.
Cütcü yağış istər, yolçu quraqlıq.
Cütə gedən öküz gözündən tanınar.
Cüzvi külliyə tabedi.
Ç
Çağırılan yerə ərinmə, çağrılmayan yerdə görünmə.
Çağırılmamış qonaq süpürülməmiş yerdə oturar.
Çağırram – eldən ayıb, çağırmanam – it itdi.
Çax-çax edən nalçadır, iş bitirən axçadır.
Çaqqal güləndə toyuq qaqqıldar.
Çaqqal var gödən çıxarır, qurdun adı bədnamdı.
Çaqqalın yuxusuna toyuq gələr.
Çala-çala çalağan olar.
Çalağan göydə dolanar, cücənin ürəyi bulanar.
Çalış ki, dostun olsun, düşmən ocaq başında.
Çamura daş atma, üzünə sıçrar.
Çanaxda balın olsun, Yəməndən arı gələr.
Çapqınçı ol, insafı əldən vermə.
Çarəsiz dərdə Loğman da acizdir.
Çarığını əsirgəməyən patavasın da qoyar üstünə.
Çarvadara yol göstərməzlər.
Çay min olar, çeşmə bir.
Çaya çatmamış çarığını çıxarma.
Çayın daşı, çölün quşu.
Çayır dedi: yeddi il leylək yuvasında qaldım, yerə düşüb genə atamın vətənin itirmədim.
Çəkmə, çəkə bilməzsən, bərkdir fələyin yayı!
Çəkmə, çəkmə bu dərdi, çəkən bilər bu dərdi.
Çəkmə namərd minnətin, get qürbətdə dolan gəz.
Çəltik xatirinə suluflar da su içir.
Çəngi ölüsü dəf-dumbulla basdırılar.
Çənginin qazandığı ənliyə, kirşana gedər.
Çərçi başındakını da satar.
Çərçi kisəsindəkini satar.
Çərçi qızı mıncığa aşıq olar.
Çərçinin andı eşşəyinə qənim olar.
Çəkişməsən bərkişməzsən.
Çıxan ay doğuşundan bəllidi.
Çıxan can geri dönməz.
Çıxan qan damarda qalmaz.
Çıxan qız çığdan baxar.
Çıxmayan cana umud çoxdur.
Çınqı balacadı, odu böyük.
Çıraq keçənə yaxın çox işıq verər.
Çıraq öz dibinə işıq salmaz.
Çibin qana yığılar.
Çirkaba daş atma, üstünə sıçrar.
Çirki çirk aparar, hayıf oynaş paltarı.
Çirkin bəzənincə toy keçər.
Çirkin üzün gizlədər, göyçək budaqlar gəzər.
Çirkinim, gözlə, gedim gözəl axtarım, tapmadım gözəlimsən ki, gözəlim.
Çirkinliyin Allahdan, üz yumamağın nədən?!
Çiy ətdən nənə də bezardır, bala da.
Çiy süd əməndən eyilik gözləmə.
Çiynənən saqqız çürür.
Çoban çox olanda qoyunu qurd yeyər.
Çoban köpəyi kimi nə yeyər, nə yedirdər.
Çobanı özündən olanın qoyunu dişi doğar.
Çobanın könlü olsa, təkədən pendir tutar.
Çobanın yağı çox olanda çarığına sürtər.
Çox aş ya qarın ağrıdar, ya baş.
Çox aşna tutan aşnasız qalar.
Çox bilən çox çəkər.
Çox bilən quş dimdiyindən tələyə düşər.
Çox bilib az danışmaq igidin ləngəridir.
Çox çalışan çarıq yırtar, iş odu haqqa vara.
Çox danışan çox yanılar.
Çox doğru var, yalan ondan yaxşıdı.
Çox görən çox istər, az görənin yadına da düşməz.
Çox gülən çox da ağlar.
Çox hürən it tutmaz.
Çox istəyən azdan da olur.
Çox kötüklər üstündə çox şivlər doğranıb.
Çox qoyundan çox quzu olar.
Çox mal haramsız olmaz, çox söz yalansız.
Çox öyünmə, tat qızı, pendirindən qıl çıxır.
Çox yaşayan çox bilməz, çox yer gəzən çox bilər.
Çox yemək adamı az yeməkdən də qoyar.
Çoxluğa daş atılmaz.
Çolaq koru görəndə öz halına şükr elər.
Çor deyənə can desən, Yarəb, nəyin əksilər?
Çöl iti gəldi, öy itini qovdu.
Çölün aləmi yandırır, için özünü.
Çölmək dığırlanar, qapağın tapar.
Çölməkdə ət qurtardı, çuğundur baş qaldırdı.
Çölməyə verə-verə çıxar qazan bahası.
Çömçə aşdan isti oldu.
Çömçə quyruğuna yapışan yağlı yerindən yeyər.
Çömçə tutan sənə sarıdır.
Çömçənin qədri aş daşanda bilinər.
Çömçəynən içdin doymadın, yalamaqnan doyacaqsan?
Çöməlməmiş hürə bilmir.
Çörək açanı qılınc açmaz.
Çörək basan ayağa düşər.
Çörəyi at dəryaya, balıq bilməz, Xalıq bilər.
Çörəyi çörəkçiyə, bir çörək də üstəlik.
Çörəyi dizində olandan uzaq.
Çörəyi torpaqdan al, özgənin ağzından yox.
Çörəyin tək yeyən yükün özü çəkər.
Çör-çöplə yanan ocağın istisi olmaz.
Çubuğu vaxtkən əyməsən, böyüyəndə əyilməz.
Çuvala girməyən canım dağarcığa girib.
Çuvallar doldu, dağarcıqlar dolmaz.
Çürügün zora nə tabı?!
Çürük qoza qabığı neyləsin?!
Çürük paxlanın kor alıcısı olur.
Çürük taxta mıx götürməz.
Çürüntü aşı qarın doyurmaz.
D
Dabbaq sevdiyi dərini yerdən yerə vurar.
Dadanan dayanmaz.
Dadanandansan, qudurandan?
Dadananla quduranı saxlamaq olmaz.
Dadanıbsan dolmaya, o da ola, olmaya.
Dadımlıqdır, doyumluq deyil.
Dadlı söz – can arzusu, dadsız söz – baş ağrısı.
Dadmamısan qaz ətini, nə bilirsən ləzzətini?
Dadsız aşa duz neyləsin, ağılsız başa söz neyləsin.
Dağ ağrı çəkdi, nə doğdu? – siçan.
Dağ başına qış gələr, iyid başına iş.
Dağ başında xırman qurma, sovurarsan, yel aparar.
Dağ başından duman əskik olmaz.
Dağ dağa qovuşmaz, adam adama qovuşar.
Dağ iti gəldi, bağ itin qovaladı.
Dağ quşu dağa yaraşar, bağ quşu – bağa!
Dağ ola, duman ola, qırmızı tuman ola, mən olmayım, sən olasan.
Dağa desən oğrudur, başını əyər.
Dağına baxar qar verər, bağına baxar bar verər.
Dağlar qarıynan, torpaq varıynan.
Dağlar nə qədər uca ola, üstündən yollar aşar.
Dağarcıq çörəyinən dolanan dövlət başına ip salmaz.
Dağarcıq çuvaldan böyük oldu?!
Daldan atan topuqdan vurar.
Dama-dama göl olar, dada-dada heç.
Damar-damar, daşı dələr.
Damcı inadıyla daş dələr.
Damara baxarlar, qan alarlar.
Damazlığını yeyən tamarzı qalar.
Dan yerindən çıxan gün dəysin oynaşıma, bulud altından çıxan gün dəysin ərimə.
Dana böyüyər, amma çulu böyüməz.
Dana oynar, mıxını bərkidər.
Danışana dil vermir, yeriyənə yol.
Danışıqlı söz dağlar aşar.
Danışmaq dananı qurda verər.
Danışmaq qızıl olsa, danışmamaq gümüşdür.
Darayı, səni geyər hər ayı!
Darğa əmim, daha nə qəmim!
Darıya girən donuz payanı özünə qəbul eylər.
Daş atan bəlli, baş tutan bəlli.
Daş daşa, dırnaq daşa, siz savaşa, biz tamaşa.
Daş daşa söykənər - divar olar.
Daş düşdüyü yerdə ağır olar.
Daş qayaya rast gəlib.
Daşa mıxı çaxanda biri mıxa, üçü özünə dəyər.
Daşın böyüyü dostdan (yaxından) gəlir.
Daşürəkli düşmənin bağrın yarar yumşaqlıq.
Dava darlıqdan çıxar.
Dava ilə yas qarımaz.
Davaçın xan olsa Allah dadına yetsin.
Davada ağac ortadakına dəyər.
Davada halva paylamazlar.
Davalı söz baş yarar, doğru söz daş.
Davalı yerdə ot bitməz.
Davanın çeşnisi cidaldı.
Davasını bilməyənə şahid olma.
Dayanan su tez iyiyər.
Dayçanı bir vurarsan, iki sıçrar.
Dayı görməyib, elə bilir Şahqulu da bir dayıdır.
Dazın saznan yatdığı, sazın da təpik atdığı.
Dedi xacəyəm, dedi neçə oğlun var.
Dedik bir ağız ağla, demədik elləri başımıza yığ.
Dedim bir ağız ağla, demədim elləri güldür bizə.
Dedilər: Molla, aş aparırlar. Dedi: - mənə nə. Dedilər: - Sizə aparırlar. Dedi: - sənə nə!
Dediyindən dönsən, el dönər səndən, dediyini tutsan, el tutar səndən.
Demədiyin sözün ağasısan, dediyin sözün qulu.
Deməsən eşitməzsən.
Deyəcəyini fikir elə, sonra söylə.
Deyən Xalıx döyül, dedirən Xalıxdı.
Deyirəm – eldən ayıb, demənəm – yandı canım.
Deşikli muncuq yerdə qalmaz.
Dəbbədən yağ çıxar.
Dədələrin özü ölsə də, sözü ölməyib.
Dədəm bicdi, kündəni sayır, ciyim bicdi, kündədən kəsir.
Dədəm öldü ya vəlvələdən, ya zəlzələdən.
Dədəsi öldü, dedi: vaxtı çatıbdı, dəvəsi öldü, dedi: belim sındı.
Dədəsindən nə gül dərdim, balasından gülab çəkim?
Dədəsini görməyən şahlıq iddia eylər.
Dəli dəlidən xoşlanar, molla ölüdən.
Dəli dəlini görəndə çomağın belinə qısar.
Dəli dəliyə qoşular, dəyənək göydən yağar.
Dəli dostun olunca ağıllı düşmənin olsun.
Dəli dövran sürür, ağıllı vaxt gözlər.
Dəli ilə dövlətli – ikisi də bildiyin elər.
Dəli inək balasını çığnayar.
Dəli qız bir naxış bilər.
Dəli qız dayısından yaşınar.
Dəli qız deyər: anasız olaydım, bədəsil gəlin deyər: qaynanasız.
Dəli öküz gücün bilməz.
Dəli utanmaz, yiyəsi utanar.
Dəlicə qızdan dəlicə gəlin olar.
Dəlidən doğru xəbər.
Dəlilər dünyanı yedi, ağıllı indi cüt qoşur.
Dəlini apardılar toya, dedi: bura bizim evdən yaxşıdı!
Dəlinin başında qoz ağacı bitməz.
Dəlinin nə toyu olsun, nə yası.
Dəlinin yadına daş salma.
Dəliyə daş atma, öz başın yarılar.
Dəliyə gündə bayramdır.
Dəliyə yel ver, əlinə bel ver.
Dəliyə yüz öyrət, bildiyin elər.
Dəlləkliyi bizim başımızda öyrənir.
Dəm eniş olar, dəm yoxuş.
Dəm söhbət – dəm ixtilat.
Dəmir döyülə-döyülə polad olur.
Dəmir qapının taxta qapıya işi düşər.
Dəmiri isti-isti döyərlər.
Dəmiri kürədən dəmir çıxardar.
Dəmiri nəm çürüdər, igidi qəm.
Dəmirsiniz, missiniz, hamınız bir cinssiniz.
Dəmli hara gedər? - Dəm ardınca.- Qəmli hara gedər? Qəm ardınca.
Dəni ellərdən, suyu göllərdən.
Dəni məndən yeyir, başqa yerdə yumurtlayır.
Dərd adama selnən girər, misqalnan çıxar.
Dərd adamı dingildədər.
Dərd ağladar, eşq söylədər.
Dərd bir olsa ağlamağa nə var.
Dərd çəkənə görədir.
Dərd dərd üstündən gələr.
Dərd dərdə bənzəməz.
Dərd gedər, yeri boş qalmaz.
Dərd getməz, dəyişər.
Dərd var – gələr keçər, dərd var – dələr keçər.
Dərd verən dərmanın da verər.
Dərdi çəkən bilər.
Dərdi dağa verdilər, götürmədi, ancaq insan götürdü.
Dərdin qoy dərdim üstə, onu da mən çəkərəm.
Dərdini dərd bilənə söylə.
Dərdini gizlədən dərmanın tapmaz.
Dərdli deyingən olar.
Dərdli söylədiyin dəli söyləməz.
Dərdlini dindirmə, özü dillənər.
Dərə yiyəsiz olanda tülkü bəylik elər.
Dərgahın qapısı açıq olanda köpəyin yuxusu gələr.
Dərin çay səssiz axar.
Dərin su bulanmaz.
Dərmana inanma, dərmansız da qalma.
Dərviş yabısı hər evin yolunu tanıyar.
Dərvişin fikri nə isə, zikri də odur.
Dərvişlikdən xəbəri yox, gecə-gündüz təkyə axtarır.
Dəryaya bir daş at, ya bir qaya sal.
Dərzin az oldu, xırmanı böyük aç.
Dərzi öz yırtığını yamamaz.
Dərzi yaxası cırıq olar, başmaqçı ayağı yalın.
Dərziyə köç dedilər, iynəsini sancdı yaxasına.
Dəvə ağır gedər, çox gedər.
Dəvə bir xəyal elər, sarvan iki.
Dəvə böyük – ot yeyər, şahin kiçik – ət yeyər.
Dəvə bu boynan həlbət uşaq imiş?
Dəvə buynuz axtarırdı, qulaqdan da oldu.
Dəvə dedi: “Hamamdan qalıram”.Dedilər: “Görünür qıçından-paçandan”.
Dəvə durdu, dam uçuldu.
Dəvə gördünmü? Qığını da görmədim.
Dəvə gözün yumar girər pambığa, Deyər: məni heç kim görmür.
Dəvə Məkkəyə getməklə hacı olmaz.
Dəvə nə qədər ölü ola, dərisi bir eşşəyə yükdür.
Dəvə nə qədər uzağa getsə, qatarını gözlər.
Dəvə oynayan günü qar yağar.
Dəvə öldü, eşşəyə zülüm oldu.
Dəvə ölsə, dərisi bir yükdür, toyuq ölsə, dərisi bir çəngə tükdür.
Dəvə öz əyrisin bilməz.
Dəvə tanımasa, ovsarı tanıyar.
Dəvə yaxını otlayıb uzağı gözlər.
Dəvəcə boyun olunca düyməcə ağlın olsun.
Dəvəçiylə dost olanın darvazası gen gərək.
Dəvədən bir tük qoparsan, yenə qənimətdi.
Dəvədən böyük fil də var.
Dəvədən soruşdular: boynun niyə əyridi, dedi: haram düzdü?
Dəvəni andılar – ya suya, ya oduna!
Dəvəni dağdan uçurdan bir çəngə otdur.
Dəvəni eşşəyin quyruğuna bağlama.
Dəvənin dizini bağla, sonra Allaha tapşır.
Dəvənin nəyi düzdü ki, boynu da düz olsun.
Dəvənin yemədiyi ot ya başını ağrıdar, ya qılçını.
Dəvəyə dedilər: enişi sevirsən, yoxuşu? Dedi: lənət hər üçünə.
Dəvəyə qanqal lazım olsa, boynunu yüz yerdən uzadar.
Dəvəyə şüşəki nə eyləsin?!
Dəvəquşuna dedilər: qaç, dedi: quşam, dedilər: uç, dedi: dəvəyəm.
Dəvətsiz gələn döşəksiz oturar.
Dəyənək dəlinin, süpürgə gəlinin.
Dəyirman öz işin işdər, çax-çax baş ağrıdar.
Dəyirmana gedəndən sonra ulaq verən çox olar.
Dəyirmana su hardan axdığın öyrən.
Dəyirmançı qızını ərə verdi, arvadını da üstəlik.
Dəyirmançıdan acıq eləyən çuvalın boş aparar.
Dəyirmançının şahidi kömbəçi olar.
Dəyirmanda dənin yox, şahad üstə başını niyə yarırsan!
Dəyirmanın yaraşığı torba-çuvaldı.
Dəymə mənə, dəyməyim sənə.
Dığ-dığ qardaşı qardaşdan ayırar.
Dımbılı ələk, dımbılı sac, əlim xəmir, qarnım ac!
Dil adamı bəyan elər.
Dil həmişə ağrıyan dişin üstə gələr.
Dil ki var, ətdəndi; hara döndərsən dönər.
Dil sümüksüzdü, amma sümüyü sındırar.
Dil var bal – gətirər, dil var – bəla gətirər.
Dil yanılar, doğrusun deyər.
Dil yarası – il yarası.
Dildən gələn əldən gəlsə, hər fuğara padşah olar.
Dildir – nə qoruğu var, nə qaytanı.
Dili bal, işi bəla.
Dili dost, qəlbi qara, mən belə dostu neylim?
Dilim-dilim olasan, dilim.
Dilin zəkatı xeyir söyləməkdi.
Dilini saxlayan başını saxlar.
Dilənçi bir olsa, balnan bəslərlər.
Dilənçi bir olsa, dirilməyə nə var.
Dilənçi salam almaz.
Dilənçinin torbası dolmaz.
Dilənçinin üzü qara olur, torbası dolu.
Dini dinara satan molla dindən də olar, dinardan da.
Dinsizin ağzını imansız yumar.
Dinmə, səni udaram.
Dirini öldürmək olar, ölünü diriltmək olmaz.
Diş qurdalamaqla qarın doymaz.
Diş nə qədər şirin ola, ağrıyanda çıxardıb tullayırlar.
Diş verən dişlik də verər.
Diş yox ikən dodaq vardı.
Dişdən artmaz, işdən artar.
Dişi düşmüş boz öküz qoşulub cöngələrə.
Dişnən, dırnaqnan yığıb ağıznan yemək gərəkdi.
Dişsiz ağız – daşsız dəyirman.
Divanxana qapısı girəndə darvaza olar, çıxanda iynə gözü.
Divarı nəm yıxar, insanı qəm.
Divarın dalısı da qürbətdir.
Divarın əyrisi özülündən başlar.
Diz ağrısın can çəkər.
Doğru büdrər, amma yıxılmaz.
Doğru deyənin başı keçəl olar.
Doğru elə bilər hamı doğrudur, oğru elə bilər hamı oğrudur.
Doğru ol, asan yol ilə get.
Doğru söz acı olar.
Doğru söz kin duruldar.
Doğru sözə nə and?
Doğru yolda yıxılan tez qalxar.
Doğru yolla gedən yorulmaz.
Doğruluqla dost qapısın dolan gəl, öz evindir.
Doğruya zaval yoxdur, çəkəsən hər divana.
Doqquz döşəkli baba axırı quru yerdə can verər.
Doqquzunda nə isə doxsanında da odur.
Dolaşan (gəzən) qurd ac qalmaz.
Dolunu yeyib boşa təpik atmazlar.
Don kimindi – geyənin, at kimindi – minənin.
Donuz xort-xortunu böyüyündən öyrənər.
Dost başa baxar, düşmən ayağa.
Dost daşı bərk incidər.
Dost dosta tən gərək, tən olmasa gen gərək.
Dost dostun sağlığın istər.
Dost gəlişi bayram olar.
Dost ilə ye iç, alış-veriş eyləmə.
Dost ilən bazar dostluğu pozar.
Dost məni ansın bir çürük qozla.
Dost məni yad eyləsin bir güleyşə nar ilə.
Dost min isə azdır, düşmən bir isə çoxdur.
Dost olan eyib görməz.
Dost sirrin dost bilər.
Dost var ağıla-başa gələr, dost var yağlı aşa gələr.
Dost yaman gündə tanınar.
Dost yolunda boran olar, qar olar.
Dosta borc pul vermə, hər ikisi əldən gedər.
Dostluq üç almadır: gah ikisi səndə biri məndə, gah ikisi məndə biri səndə.
Dostluqla tutub düşmənliklə yıxma.
Dostu çox olanın gücü çox olar.
Dostu qurd olanın el-obası yurd olar.
Dostun sirrin dost bilər.
Dostun atdığı daş baş yarmaz.
Dostunu ağladan özü gülməz.
Dostunu mənə de, deyim sən kimsən.
Doşab almışam, bal çıxıb.
Dovşana qaç deyir, tazıya tut.
Dovşanın gümanı ayaqlarına gələr.
Doymacı xatın yeyər, yumruğu yetim.
Dövlət can odudur.
Dövlətdə – dəvə, övladda – nəvə.
Dövlətli kasıb olsa, qırx il iyi getməz.
Dövlətli yanın qaşıyanda kasıb elə bilər ona pul verir.
Dövlətlinin əlin bıçaq kəsər, kasıb köynəyin parçalar.
Dövranı sürən sürsün, hər kəsin macalı var.
Döyən, söyən ərim yox, yel aparan yunum var.
Döymə kimsənin qapısın, döyməsinlər qapını.
Dul arvad gecə yarısı peşman olar.
Dul arvad yetim saxlar, naxırçıya minnət qoyar.
Dul arvadı qız adına almazlar.
Dul arvadın boğçası qoltuğunda olar.
Dul arvadın divarı alçaq olar.
Dumbul görər oynar, mehrab görər ağlar.
Duymuş eşşəyi basmaq olmaz.
Duz-çörək – düz çörək.
Duzu yeyib duzlağı batırma.
Dünən öləni dünən basdırdılar.
Dünya bala dönsə, ala qarğa öz yeməyin bilər.
Dünya mənim deyənin dünən gəldik yasından.
Dünya nərdivandır; biri çıxar, biri düşər.
Dünya varına güvənilməz.
Dünya yalan dünyadı.
Dünyada bir pislik qalar, bir yaxşılıq.
Dünyada hər an mərdə arxalan.
Dünyanı qismətnən yeyəllər.
Dünyanın işin hər cür tutarsan, öylə gedər.
Dünyanın malı dünyada qalacaq.
Dünyanınkı gör-götürdür.
Düşə bilməyəcəyin yerə çıxma.
Düşmən çox olanda qaçmaq da mərdlikdir.
Düşmən düşməndi, nə yaxşısı, nə yamanı?!
Düşmən ocax başında.
Düşmən səni daşınan, sən düşməni aşınan.
Düşmən yaxandan tutanda it ətəyindən tutar.
Düşmən zəif olsa da, ehtiyatı əldən buraxma.
Düşmənə də qapında dost kimi bax.
Düşmənə quyu qazınca dosta ev tikərsən.
Düşməni dost elə, dostu düşmən eləmə.
Düşmənin gəlişi də tələdir, gülüşü də.
Düz söz daşdan keçər.
Düz sözə boynum qıldan nazikdir.
Düz yerdə yeriyə bilməz, yoxuşda şıllaq atar.
Düz yol gedən yorulmaz.
Düzəlibdi hər yarağım, qalıbdı saqqal darağım.
E
Ehtiyac adamı oğru eləyər.
Ehtiyat igidin yaraşığıdır.
Ehtiyatlı oğulun anası ağlamaz.
El ağzı – çuval ağzı.
El ağzı faldır.
El ağzı ilə quş tutulmaz.
El ağzında bir sözün yüz rəngi var.
El atan daş uzağa gedər.
El atan daşa güc düşməz.
El atan daşı qalxızmaq olmaz.
El bir olsa, dağ oynadar yerindən.
El çalan zurnanın səsi uzaqdan gələr.
El dediyi mübarək olar.
El dəlisin çölə atmaz.
El el üstə sığışar, ev ev üstə sığışmaz.
El eybin sənə söyləyən sənin də eybini elə söylər.
El gözü aydın görər.
El gözü tərəzidir.
El gözündən düşən boy atmaz.
El gücü - sel gücü.
El hümmətlə, quş qanadla!
El igidiylə tanınar.
El içində – öl içində.
El ilə gələn qara gün toy-bayramdır.
El keçdiyi körpüdən sən də keç.
El köçər, adət köçməz.
El qalxdı, sən də qalx.
El qarğıyan ağac bar verməz.
El malına göz dikən gözdən olar.
El oğlu yumurtaya qulp qoyar.
El öz dəlisini yaxşı tanıyar.
El sevməyənin ağacı quruyar.
El sözünə uyan qarısını tez boşar.
El tikəni aləm yıxa bilməz.
El üçün ağlayan iki gözündən olar.
El üfürdü, sel köpürdü.
El üzünə namaz qılanın arxası Allahadı.
El yandıran şamı söndürmək olmaz.
El yığılsa, zərbi kərən sındırar.
El yıxanı heç kəs tikə bilməz.
El yumruğun görməyən öz yumruğun batman sanar.
Elin ağzına baxan ac qalar.
Elin dilindən qurtarmaq olmaz.
Elin səsi – haqq səsidi.
Elin sözü əvvəl-axır düz olur.
Elinən gələn qara gün toy-bayramdı.
Elini hürküt, axsağınnan yapış.
Ellər bizə, biz ellərə.
Ellər köçər, dağlar qalar.
Ellərə gülən canım, indi olub el gülüncü.
Elə kor deyən özü badam gözlüdür?!
Elçi çox olar, qismət bir.
Elçisi Gülüm olanın başına külüm olar.
Elçiyə zaval yoxdur.
Elə çalmağın belə də oynamağı olar.
Elə don geymək gərək ki, yamağı evdə tapıla.
Elə elə ki, şorçu bir də bazara gəlsin.
Elə eləmə ki, körpü qala çayın o tayında.
Elə gül ki, biz də gülək.
Elə yeməyin belə də qusmağı var.
Elə keçəl deyil ki, qartmağı yerə düşə.
Elə köç, köçünə dana-buzov qatışmasın.
Elə musurman oldun ki, atovun xaçın da unutdun.
Elə zılxın belə qazanı olar.
Elmli qazıya şahid lazım deyil.
Enişdən yenə də yoxuş yaxşıdır.
Erkək atın yəhəri yırtıq olar.
Erkək eşşək, yanı qoduqlu?!
Erkək quşun yuvası olmaz.
Ermənidən bəy olmaz.
Erməninin qocalanı köpəyə, müsəlmanın qocalanı ipəyə dönər.
Ertəyə qalan bəladan qorxma.
Eşidibdi parağı qırxarlar, bilmir harasın qırxarlar.
Eşqin tərs-avandı olmaz.
Eşşək aldım, qatır çıxdı.
Eşşək anqıranda itin başı ağrıyar.
Eşşək batdağa bir dəfə batar.
Eşşək eşşəyə uzunqulaq deyər.
Eşşək eşşəyi borc qaşır.
Eşşək hələ o eşşəkdi, palanı dəyişsə də.
Eşşək qazanar, at yeyər.
Eşşək qocalmaqla töyləbaşı olmaz.
Eşşək nə bilir ki, zəfəran nədir?
Eşşək olasan, çulun məxmər?!
Eşşək olasan, tükün bu narınlığında!
Eşşək tozda ağnayanda həvəsi gələr.
Eşşək üstə qəmə bağlayana gülərlər.
Eşşəkdən adınalıq umur.
Eşşəkdən soruşublar: niyə niyə bərk qaçırsan? Deyib: bizdəyəndən soruş.
Eşşəklə getdilər, qatırla döndülər.
Eşşəyə anqırdığı xoş gələr.
Eşşəyə dedilər: mərifətini göstər, yıxıldı ağnadı.
Eşşəyə gücü çatmaz, palanı çırpar.
Eşşəyə qantarğa keçirməknən at olmaz.
Eşşəyə qızıl çatmaqla qiyməti artmaz.
Eşşəyə minmək bir ayıb, eşşəkdən düşmək iki ayıb.
Eşşəyi minərlər ata çatınca.
Eşşəyi yüklədikcə tünd gedər.
Eşşəyim bozdur, dəyirmana getməyir.
Eşşəyim, ölmə, yaz gələr yonca bitər.
Eşşəyin anqırtısı özünə xoş gələr.
Eşşəyin arpası artıq düşəndə yiyəsinə şıllaq atar.
Eşşəyin canı yananda atdan yeyin qaçar.
Eşşəyin yükü yüngül olanda oynamağı gələr.
Ev alma, qonşu al.
Ev ayranı acı olur.
Ev bizim, sirr bizim.
Ev böyüksüz olmaz.
Ev danasından öküz olmaz.
Ev kimindir? Oturanın! Söz kimindir? – Götürənin.
Ev oğrusunu tutmaq olmaz.
Ev sözsüz olmaz, dəyirman tozsuz.
Ev təzə, divar təzə, ələyim, səni hara asım?
Ev yıxanın evi yıxılar.
Evdəki hesab bazarda çıxmaz.
Ev-eşiyin istəməyən el-obasını sevməz.
Evin küçüyü ol, kiçiyi olma.
Evin yaraşığı uşaqdır, süfrənin yaraşığı – qonaq.
Evində yatıb, yuxuda həzrət Süleymanı görür.
Evində yox darı, keçər oturar hamıdan yuxarı.
Evlinin bir evi var, evsizin min.
Eybi kim deyər – eybəcər.
Eyibli eybin bilsə, başına palaz örtər.
Eyibsiz dost axtaran dostsuz qalar.
Eyməçiyə doşab göstərməzlər.
Ə
Əbəçi də yük boşaldar, dəvəçi də...
Əbləh ilə yüyürən yolda qalar.
Əbləh odur dünya üçün qəm yeyə.
Əcəl gəldi, baş ağrısı bahana.
Ədəbi kimdən öyrəndin? - Ədəbsizdən.
Əfçi arvadı kefdə olar.
Əfçi kişinin arvadı qatıq kimi üyüşər.
Əgər varındı, aləm yarındı, əgər yoxundu – elnən aran toxundu.
Əqrəb etməz əqrəbaya əqrəbanın etdiyin.
Əkdiyin noxud, biçdiyin noxud, bazara çıxıb ləbləbi.
Əkən biçər, əkməyən nə biçər?!
Əkən biçər, qonan köçər.
Əkəndə əkməyən xırmanda ağlar.
Əkəndə yox, biçəndə yox, yeyəndə ortaq qardaş.
Əkiblər yemişik, əkirik yeyərlər!
Əkinçi ol, biçinçi olma.
Əkinçi yağış istər, yolçu quraqlıq.
Əqli kəm canana bax, küsübdür mən dəlidən.
Əl ağızdan çox görüb.
Əl beş barmaqdı, hərəsi bir boyda.
Əl əldən hökm elər.
Əl əli yuyar, əl də üzü.
Əl məndən, ətək səndən.
Əl mərd olar, göz namərd.
Əl uzadılan yerə ayaq uzadılmaz.
Əl üstə çox əllər var.
Əldən gedən ələ gəlməz.
Əldən qalan əlli gün qalar.
Əli boşa “ağa uyur” deyərlər, əli doluya “ağa buyur” deyərlər.
Əli kösöylü sən, otu yanan mən!
Əli yanan ağzına təpər.
Əliaçığa Allah özü yetirər.
Əliəyri hey düzlükdən danışar.
Əlim çatmayan armud, babamın xeyratına.
Əlimdən tutan olmaz, dalımdan itələyən var.
Əlin çatmayan aş qarın ağrıdar, ya baş.
Əlin yağlıdır? Çək öz başına.
Əlindən iş gəlməyən uzun danışan olar.
Əlini qatdın harama, kəşkülü doldur qalama.
Əlini qısa eylə, dilin uzun olsun.
Ələdin-ələdin, kəpəyinə nə qatdın?
Ələkçinin qıl verəni yanında olar.
Ələyi ələnib, xəlbiri göydə fırlanır.
Ələşəni küləşənə vurur, küləşəni ələşənə.
Əli aşından da olduq, Vəli aşından da.
Əlinin papağını Vəlinin başına, Vəlinin papağını Əlinin başına.
Əlisi dəli, Vəlisi dəli, qırğın qırmışın hamısı dəli.
Əlli ildi yolçuluq eləyirəm, cümə axşamını mənə görsədir.
Əlli ilin eşşəyinə dəyirmanın yolun öyrədir.
Əlli yaşında dana, indi düşüb meydana.
Əmanətə xəyanət olmaz.
Əməl azmasa, qada yeriməz.
Ən böyük zalım məzlumun özüdü.
Əncir yemədin getdin, dərdin demədin getdin.
Əppək ələkdən keçər, insan ciləkdən.
Ər atanı el atar, ər tutanı el tutar.
Ər çörəyi ər boğazında qalmaz.
Ər çörəyi ər yanında borc olar.
Ər eldəndi, oğul beldən, qardaşa canım qurban.
Ər evi – ədəb evi.
Ər olan çörəyini daşdan çıxardar.
Ərə getmək gələndə böyük bacı olur, ev süpürmək gələndə kiçik bacı.
Əri döymüş arvadı it də tutdu bir yandan.
Ərim (atam, dədəm) üçün yer saldım, gəldi qalayçı yatdı.
Ərlə arvadın torpağı bir yerdən götürülüb.
Ərli də sızıldasın, ərsiz də?!
Ərsiz arvad – cilovsuz at.
Ər-arvadın savaşı, yaz gününün yağışı.
Ərəb iyirmi beşlik tapdı, dedi: nə olardı bir dava kağızı tapeydim.
Ərəb öldü, qan düşdü.
Ərənlər üçəcən deyiblər.
Ərik ağacından saz olmaz, gəl zurnadan xəbər al.
Ərik bağın yoxdu ki, biləsən sığırçın necə quşdu.
Əringəndən yenə axsaq yaxşıdır.
Əringənin qazancın it yeyər, yaxasın bit.
Əsil al, çirkin olsun, bədəsil gözəl alma.
Əsil deyər anlamadım, bədəsil deyər görmədim.
Əsil ilə evlən, həsirdə yat.
Əsil olan əsilliyin itirməz.
Əsilsiz söz sahibinə üz qarası gətirər.
Əsilsizdən kərəm gəlməz.
Əsilsizi dalına alsan da birdi, yerə qoysan da.
Əsli almaq çətindi, saxlamaq asan, Bədəsli almaq asandı, saxlamaq çətin.
Əsli bəd olana qamçı neyləsin?!
Əsli gic olanı yüz eyləyəsən düzəlməz.
Əski düşman dost olmaz, əski dost düşman olmaz.
Əski pambıq bez olmaz, əski düşman düz olmaz..
Əski süpürgəni dama atarlar.
Əskisi olmayan yengisi nə olacaq?!
Əsl bilən bilmədiyin biləndir.
Əsli olmasaydı, Kərəm dağlara düşməzdi.
Əslin danan (itirən) haramzadadır.
Əslində olan dırnağında bildirəcək.
Əslində olan nəslində olar.
Əsnək əsnək gətirər.
Ət əppək üstə gərək.
Ət ilə dırnaq arasına girən iyiyib çıxar.
Ət yeyən quş dimdiyindən bilinər.
Ət yeyəni qəssab tanıyır.
Ətə baxma, dona baxma, içindəki cana bax.
Ətin üstü açıqdı, pişiyin ədəbinə nə gəldi?
Ətin yaxşısın qəssab axıra saxlar.
Ətək öpməklə ağız aşınmaz.
Əvəzin Bədəl adlı oğlu sağ olsun.
Əvvəl bəyənmirdi, indi ləlik düşüb.
Əvvəl danışan bilsə ki sonrakı nə danışacaq, heç danışmaz.
Əvvəl dəvəni ovsarla, sonra haqqa ismarla.
Əvvəl düşün, sonra danış.
Əvvəl evin içi, sonra çölü.
Əvvəl namaz, sonra niyaz.
Əvvəl salam, sonra kəlam.
Əvvəl usta, sonra iş.
Əvvəl yoldaş, ondan yol.
Əyilən boynu qılınc kəsməz.
Əyin geydiyin istəməz, qarın yediyin istər.
Əyri adamın kölgəsi də əyri olar.
Əyri ağac düz olmaz, rəndə vursan yüz yerdən.
Əyri dil baş yarar.
Əyri düzü bəyənməz, bu da bizi bəyənməz.
Əyri ox mənzil almaz.
Əyri oturaq, düz danışaq.
Əyrini tox gördüm, doğrunu – ac.
Əyrinin sözüylə doğrunu qınamazlar.
Əyriyə əyri gərək, doğruya doğru.
Əyyub səbri də bir səbir deyil.
Əzəl arxı tullan, sonra bərəkallah de.
Əzəl meçidin içi, sonra eşiyi.
Əzəlin gəlincə axırın gəlsin.
Əzgildən badam, nadandan adam.
Əzizim əzizdi, canım ondan da əzizdi.
Əzrayilə nə deyim, onu da buyuran var.
F
Fağırın düşgünü, al geyinər qış günü.
Fala inanma, falsız da qalma.
Falçı falçıya fənd vurmaz.
Fələk bağlar, fələk açar.
Fələk güclü, mən gücsüz.
Fələk yıxmayanı kələk yıxar.
Fələyin bir çuval qızılı var, hər gün birinin çiynindədir.
Fələyin gözü kordu.
Fələyin qaydasıdı, dağı çəkər dağ üstdən.
Fənd fəndi kəsər, Allah hər ikisin.
Fərhad ölüb, külüngünün səsi gəlmir.
Fərsiz qoyunu qurd yeyər.
Fərsiz oğul atasının gözün çıxartdı ki, adına Koroğlu desinlər, amma kor kişinin oğlu dedilər.
Filin bir fikri var, filbanın min.
Fitə uyanın evi yıxılar.
Fit-fitnən gələn köpəyin qoyuna faydası olmaz.
Fuğaranın gözü tox olar.
G
Gah nala döyür, gah mıxa.
Gavur çörəyi yeyən gavur üçün qılınc çalar.
Gec gələn qonaq öz kisəsindən yeyər.
Gec-gec gəldin, xoş gəldin, tez-tez gəldin, nöş gəldin.
Gecə dırnaq kəsən, gündüz nağıl deyən, həlbət gora gələrsən!
Gedən bağdan gedər, bağbandan nə gedər.
Gedən qaroy, yol qara...
Gedər bağlar qorası, qalar üzlər qarası.
Gedər bu aclıq, gələr ucuzluq, amma səndə qaldı kömbə yanığı.
Gen qaz, dərin qaz, özün düşərsən.
Gendən baxana döyüş asan görünər.
Get, çanağım, gəl çanağım, ortalıqda sın çanağım.
Get özünə dost qazan, düşmən ocaq başındadı.
Getdim dərdli yanına, o, məndən narın ağladı.
Getdim yarım yanına, qadam cicim canına.
Getmə gözümdən, gedərəm özümdən.
Getməsin o yaman ki, yerinə yaxşı gəlməz.
Geyişməyən yerdən qan çıxarma.
Gədadan bəy olmaz.
Gədaya borclu olma – ya toyda istər, ya bayramda.
Gəldi əcəl, verməz macal.
Gələcəyin var, görəcəyin də var.
Gələn adam qismətinə gələr.
Gələn gedənin dədəsinə rəhmət oxudur.
Gələndə yel gətiri, el gətiri, sel gətiri, gedəndə yel aparı, el aparı, sel aparı.
Gələnə yoldaş, gedənə qardaş.
Gəlin ocağa çəkər (gələr).
Gəlmisən ayran içməyə, gəlməmisən ara açmağa.
Gəlmişdi kabab iyinə, gördü eşşək dağlayırlar.
Gəlin atlandı, gör kimə düşdü.
Gəlin bəzənənəcən toy sovuşdu.
Gəlin ocağa, bərəkət bucağa.
Gəlin oldun, dilini çək.
Gəlin oynaya bilmədi, dedi: otaq əyridi.
Gəlini evdən qoruyarsan, oğru olar.
Gəlini gərdəkdə, küçüyü dəməkdə.
Gəmidə oturub gəmiçiylə dava eləmə.
Gəmisini batıran çarığını axtarmaz.
Gənəşəkli don gen olar.
Gəzdi İranı, Turanı, cənnət gördü buranı.
Gəzən ayağa daş dəyər.
Gəzən şələ bağlamaz.
Gəzəyən gəlinlə güləyən qızdan çarşı-bazardakı lotu yaxşıdır.
Gizli düşmən ilan kimidi, sürünə-sürünə gələr.
Gizlin kələ gələn aşkar doğar.
Gordan biz gəlirik, cəhənnəmdən sən xəbər verirsən.
Gödək atıldı vurdu uzunun başına; uzun dedi: “əcəb yadıma saldın”.
Gönü suya vermə, verdin heyfsilənmə.
Gördü – hənək, görmədi – gerçək.
Gördüyünü qoyub eşitdiyinə inanma.
Görən gözə kül üfürmə.
Görən gözə yasaq olmaz.
Görənin gözün töküncə, götürənin əlin kəs.
Görməmiş gördü, gülə-gülə öldü.
Görməmiş gördü gümüş, oldu qudurmóş.
Görməmişə at versən, çapıb-çapıb öldürər.
Görməmişin bir oğlu oldu, çəkdi çükün çıxartdı.
Görükən kənd bələdçi istəməz.
Görülmüş işdən gül iyi gələr.
Göy ağlamayınca yer gülməz.
Göydən nə yağdı ki, yer onu qəbul eləmədi?!
Göyçək sözün ardı tükənməz.
Göz gördü, göyül sevdi, mənim nə günahım var?!
Göz gördüyündən qorxar.
Göz görməsə könül sevməz.
Göz qənimini tanıyar.
Göz namərddir; qorxudar.
Göz yaşı da borcdandı.
Gözdə olmayan göyüldə də olmaz.
Gözdən uzaq olan könüldən də uzaq olar.
Gözə gəlməyən gəlinin salamı savaşdır.
Gözlərin aydın olsun, pişiyimiz oğlan doğub!
Gözü ancaq torpaq doyurar.
Gözü tox olanın könlü də tox olar.
Gözün alışmadığı işə girişmə.
Gözünün yaşına baxaq, ya əlinin daşına?!
Gözəl ağa çox gözəl idi, vurdu çiçək də çıxartdı.
Gözəl aşı tez bişər.
Gözəl bürünər, çirkin görünər.
Gözəl göz üçün, ağıllı könül üçün.
Gözəl kamallı gərək.
Gözəl nazlı gərək.
Gözəl – gözəl deyil, könül sevən gözəldi.
Gözəl sevməyə tövbə olmaz.
Gözələ baxmaq göz qaydasıdır.
Gözələ göz dəyər, qəlbə söz.
Gözəllərdə vəfa olmaz.
Gözəllik qarın doyurmaz.
Gözəllik ondur, doqquzu dondur.
Gözləmədiyim daş, yardı baş.
Guşə daşı yerdə qalmaz.
Güc birlikdədir.
Gücü çatana donuz güddürür.
Gücünə bax, şələni bağla.
Gül istəyən! Tikanı da istəmək gərək.
Gül tikansız olmaz.
Gülün qədrin bülbül bilir.
Gülünə bax, qönçəsini dər.
Gülmə gülünc olana, özün gülünc olarsan.
Gülmə qonşuna, gələr başına.
Gün çıxar, aləm görər.
Gün doğuşundan bəllidir.
Gün keçər ömür gedər; dəli sevinər ki, bayram gəlir.
Gündə – gündə, bir gün səndə, bir gün məndə.
Gündüz getmədiyin yolu gecə getmə.
Günü xoş keçənə Tanrı da xoş baxar.
Günah öləndə olar, öldürəndə yox.
Günbəz görür, elə bilir içində imamzada var.
Günü günüdən günü əsirgər.
Günü gününün ölümün istər.
Güvəc daşa toxunsa - vay güvəcin halına, Daş güvəcə toxunsa - vay güvəcin halına.
Güvəc görməyən qazan görəndə xorlar.
Güvəcə verə-verə çıxır qazan bahası.
Güvəci ya sındır, ya dağdan yuvarlat.
Güvəndiyim alçacıq dağlar, sizə də qar yağarmış?!
Güvənmə vara, düşərsən dara.
H
Haca gedən gəldi, saca gedən gəlmədi.
Hacı saydığımızın xaçı qoltuğundan çıxdı.
Hacılar Məkkəyə getdi – qapıları açıq qoyun, gəldilər – qapıları bağlayın.
Hacət dedik, höcət demədik.
Haqdan keçmək olmaz.
Haqq batil olmaz.
Haqq daşı ağır olar.
Haqq doğrunun yarıdır.
Haqq əli bekar qalmaz; gec kəsər, karlı kəsər.
Haqq gəlsin, nahaqq gəlməsin.
Haqq haqqı kəssə, Allah hər ikisini kəsər.
Haqq iş gündən aydın olar.
Haqq işin nahaqqından qorxuram.
Haqq nazilər, üzülməz.
Haqq söz acı olar.
Haqq söz axar suları saxlar.
Haqq söz danışanın papağı yırtıq olar.
Haqq sözdən gül iyi gələr.
Haqq sözlə axan sular durular.
Haqq yandıran çırağı söndürmək olmaz.
Haqq yeyənin adın qoyarlar Haqverdi.
Haqq yıxılan mərd ölər.
Haqq yiyəsinə yad olmaz.
Haqqı tanıyan xana baş əyməz.
Haqqın əli olsun, batilin yaxası.
Haqqın verdiyinə şükür eləmək nemət artırır.
Haqlı var haqsız çıxar, haqsız var haqlı çıxar.
Halın bilmədiyin atın dalına keçmə.
Halal incələr, ancaq üzülməz.
Halal mal heç yerə getməz.
Halalzada barışdırdı, haramzada qarışdırdı.
Halva-halva deməklə ağız şirin olmaz, yağinən balı gərək olsun.
Halvaçı qızı – daha şirin.
Hamam suyuynan xətir-göyül görür.
Hamı bilir, dağda kəklik gözəldir.
Hamı deyir, mədrəbazın gözü çıxsın – bilmirəm mədrəbaz kimdi.
Hamını yarın dərdi öldürür, bunu da qarın dərdi.
Hamının ağlı bir olsa, keçiyə çoban tapılmaz.
Hamıya adət oldu, bizə bidət?!
Hancarı eləyim ki, gözüm oğru gözünə oxşamasın?
Haralısan? – Hələ evlənməmişəm.
Harda aşdır, orda başdır.
Harda gördün hamı kor, sən də ol kor.
Hardan incəlsə ordan üzülər.
Haram gəldi halalı da apardı.
Haram gələn harama gedər.
Haram mal bərəkət tutmaz.
Haram şirin (dadlı) olur.
Harama ağzuvı bulaşdırdın, kəşkülüvü doldur götür.
Haramın binası olmaz.
Havar sənin evində, davar sənin evində, Daş vurursan toz qopur, nə var sənin evində?
Hayqırmaq gücə baxar.
Hayla gələn huyla gedər.
Hazır yeməyə dağlar dayanmaz.
Heç bilmir harda bişib, deyir: mənə də bir çömçə!
Heç igid kürəkdən yara götürməz.
Heç igid yalqız olmasın.
Heç igidi yoxsul olmasın.
Heç kəs öz ayranına turş deməz.
Heç kəs öz eybin bilməz.
Heç kəsin çırağı sabahacan yanmaz.
Heç kəsin çörəyi heç kəsin qarnında qalmaz.
Heç kimin yarası göz qabağında olmasın.
Heç yatanın dalısınca oyaq olmasın.
Hesab var dinar ilə, bağış var xalvar ilə.
Heyvanı budundan dağlarlar, insanı ürəyindən.
Həcdən gələn mən, Məkkədən xəbər verən sən?
Hələ bala, ilansan, böyüsən şahmar olarsan.
Həllacın acığı ağ itdən gələr.
Həm dayımgilə gedirəm, həm daylağımı öyrədirəm.
Həm ziyarət, həm ticarət.
Həmi helədi, həmi kələdi, həmi kərtənkələdi.
Həmi ulaq, həmi sulaq.
Həmcinsin tanımayan ayağa düşər.
Həmən aşdı, həmən kasa.
Həmin daş, həmin dibək.
Həmişə gülən ağız ayrıq qalar.
Həmişə sel kötük gətirməz.
Həmişə şaban idi, bir gün də qoy ramazan olsun.
Həmişə yol bostan kənarından düşməz.
Hənək, hənək, axırı dəyənək.
Hər adam özü üçün fikir elər.
Hər ağac meyvəsi ilə tanınar.
Hər ağıl bir olsa, keçiyə çoban tapılmaz.
Hər ağlar gözlüyə aşiq deməzlər.
Hər aşığın bir dövranı olar.
Hər atılan daşın dalınca getməzlər.
Hər daş baş yarmaz.
Hər dərdin bir dərmanı var, tapanı gərək.
Hər enişin bir yoxuşu, hər yoxuşun bir enişi var.
Hər gecənin bir gündüzü var.
Hər gəlhagəlin bir gethagedi var.
Hər gözəlin bir eybi olar.
Hər gün gələn hərgiz olı, bir gün gələn nərgiz olı.
Hər hikmətin başı imandı.
Hər hürənə daş atsan, daş üstə daş qalmaz.
Hər xoruz öz çöplüyündə eşələnər.
Hər iş öz ustadı əlində asandı.
Hər kələk adam hər dölək iti aldadammaz.
Hər kənddən bir dəli, Kələxanıdan qabağuva gələni.
Hər kəs ocağın odun özünə sarı eşər.
Hər kəs öz arşını ilə ölçər.
Hər kəs öz evinin nökəridi.
Hər kəs öz əkdiyin biçər.
Hər kəs öz ölüsünü oxşayar.
Hər kəsin bir dərdi var, dəyirmançının da su dərdi.
Hər kəsin qarğası özünə bir qırğıdır.
Hər kəsin ölüsü öz bacasına gələr.
Hər kəsin tüstüsü öz bacasından düz çıxar.
Hər kimin bağı var, ürəyində dağı var.
Hər kişi gücünə görə yük götürər.
Hər kişinin arşınına görə bez verməzlər.
Hər qaranlığın bir aydınlığı var.
Hər quşa öz yuvası istidi.
Hər oxuyan Molla Pənah olmaz.
Hər saatın bir hökmü var.
Hər saqqaldan bir tük çəksən, kosaya da bir saqqal olar.
Hər səbrin axırı var.
Hər sözün bir məqamı (yeri) var.
Hər su keçid verməz.
Hər sürüdən qurdun öz payı olar.
Hər şey nazikliyindən sınar, insan yoğunluğundan.
Hər şey öz əslinə çəkər.
Hər şey öz vaxtında bitər.
Hər şey vaxta baxar, vaxt bir şeyə baxmaz.
Hər şeyə nəzər dəyər, ağıldan başqa.
Hər şeyi vaxtında əksən, dürr bitər.
Hər şeyin erkəyi keçər, sözün – dişisi.
Hər şeyin təzəsi, dostun köhnəsi.
Hər uzanan ələ halva verməzlər.
Hər yana yaxın, paşa qapısından uzaq.
Hər yerin dovşanını o yerin tazısı tutar.
Hər zalımın bir günü var.
Hər ziyanlıq adama bir ağıl öyrədir.
Hərbədən qorxma; it qorxusundan hürür.
Həsiri oğurlayıb məscidə salır.
Həya imandandı.
Həya üzdə bir qətrə sudu.
Həyalı qızarar, həyasız ağarar.
Həyası olmayanın imanı da olmaz.
Həyasız atlını atdan salar.
Həyasıza salam ver, keç!
Həyasızda insaf olmaz, insafsızda həya.
Hikmətdən sual yoxdu.
Hirs gələndə göz qızarar, hirs gedəndə üz.
Hirs ilə qalxan ziyan ilə oturar.
Hiylə ilə tikilən ev bahana ilə yıxılar.
Hiyləgər dil xəncərdən qorxuludur.
Hiyləgərin gözü yaşıl olar.
Hoha var dağa mindirər, hoha var dağdan endirər.
Holavar görmüşdüm, beləsin görməmişdim.
Hökmün qılıncı kəskin olur.
Hürə bilməz, itləri başa salar.
Hürmək itə qalar, karvan yolun gedər.
Hürüşün bilməyən it önünə qurd gətirər.
X
Xain adam qorxaq olar.
Xain xoflu olar, kor ürkəyən.
Xala evinə dadanan ər evinə xeyir verməz.
Xalam bildi - aləm bildi.
Xalını xovuna sığallarlar.
Xalx qız verib quda qazandı, biz qız verib qada qazandıq.
Xalqa it hürəndə bizə çaqqal ulayar.
Xalqın ağzını bağlamaq olmaz.
Xamın gözü böyük olar.
Xamır yeyənə etibar yoxdu.
Xan qulluğuna gedən atlı gedər, piyada qayıdar.
Xan mənə köpək oğlu dedi.
Xana yaradı, bəgə yaradı, keçəl Xondi, sənə yaramadı?
Xanım sındıran qabın səsi çıxmaz.
Xanım-xanım dedilər, axçacığım yedilər, Elə axçam qurtardı, cırtot xanım dedilər.
Xarman yellə sovuşar, düyün ellə.
Xarmanın tozu bərəkətli olar.
Xasiyyətin bilmədiyin atın quyruğun əlləmə.
Xata xata üstündən gəlməsə, bir xataya nə var?
Xəta insandan baş verər.
Xəta məndən, əta səndən.
Xeyir içində şərim olunca, şər içində xeyrim olsun.
Xeyir istə qonşuna, xeyir çıxsın qarşına.
Xeyirsöyləməzə dedilər: xeyir söylə, gəlləm sənə don gətirrəm.Dedi: getdin bəlkə gəlmədin.
Xeyrat halvasından qarın doymaz.
Xeyri olsaydı, adın qoyardılar xeyrəli.
Xeyrini görmədiyim oğulun vayını eyləyim.
Xeyməgaha girən gərək ağlasın.
Xəbərçi köpək oğludu, ona qulaq asan əbləh köpək oğludu.
Xəmir suyu çox götürər.
Xənçəl yarası sağalar, dil yarası sağalmaz.
Xəsisdən alınan yumurtanın sarısı olmaz.
Xəstə tələsər, armud vaxtında yetişər.
Xəstə yatan ölməz, əcəli yetən ölər.
Xəstənin işi qalar, astanın işi qalmaz.
Xətir üçün xəstə yatmaq olmaz.
Xırçıya qarpız bağışlamazlar.
Xışı kötügə dayanıb.
Xoruz banlamasa, sabah açılmaz?!
Xoruz bir kərə bəzənər.
Xoruz ölmüş, gözü çöplükdə qalmış.
Xoruz öz küllüyündə banlar.
Xoruza quyruğu da yükdü.
Xoruzun quyruğu görükür.
Xoruzun quyruğuna inanım, tülkünün andına?
Xoş sözlə ilan yuvasından çıxar.
İ
İçdim üzüm suyunu, tökdüm üzüm suyunu.
İçərim özümü yandırır, çölüm özgəni.
İgid basdığın kəsməz.
İgid igidə xor baxmaz.
İgid qovğasız olmaz.
İgid ləqəbilə tanınar.
İgid min yaşar, fürsət bir düşər.
İgid odur atdan düşüb atlana, igid odur hər əzaba qatlana.
İgid oğul cavan eylər atanı.
İgid oğul dayısına çəkər.
İgid ölər, adı qalar, müxənnəsin nəyi qalar?!
İgid yarasına igid qatlanar.
İgid yarasız ölməz.
İgidin adı çıxınca canı çıxar.
İgidin başı qalda gərək.
İgidin igiddən nəyi artıqdır? - Ehtiyatı!
İgidlik biləklə deyil, ürəklədir.
İki arvadlı ev zibilli olar.
İki arvadlı gecə şamsız qalar.
İki arvadlı kişinin ağzının dadı olmaz.
İki bülbül bir budaqda oxumaz.
İki daşı çaxaram, tamaşaya baxaram.
İki dəvə əlləşəndə otluq xarab olar.
İki düşün, bir danış.
İki eşşək bir axurdan arpa yeməz.
İki evin urvasından bir fətir olar.
İki güləşənin biri basılar.
İki it bir aslana dov gələr.
İki itin arasına para sümük atmazlar.
İki kəsək bir daşa əvəz olmaz.
İki kişi danışanda üçüncüsü sən olma.
İki qapıda gəzən köpək ac qalar.
İki qardaş savaşıb, axmaq buna inanıb.
İki qılınc bir qına sığmaz.
İki qibləyə namaz olmaz.
İki qoçun başı bir qazanda qaynamaz.
İki verməzsən, bir ala bilməzsən.
İki yana baxan çaş qalar.
İki yumruq bir başa gücdür.
İkisinə üç lənət, hərəsinə beş lənət.
İl ötər, ay dolanar, şənbə düşər novruza.
İl var bir günə dəyməz, gün var min aya dəyər.
İlin axır çərşənbəsi kimiyə düşər, kimiyə yox.
İlan ağzından qurtuldu, qurbağa ağzına düşdü.
İlan balasını da çalar.
İlan çalan yatar, ac yatmaz.
İlan çıxdığı bacanı yaxşı tanıyır.
İlan hər yerə əyri gedər, öz yuvasına düz.
İlan ilan yeməyincə əjdaha olmaz.
İlan qabığın dəyişər, xasiyyətin dəyişməz.
İlan öz əyrisin bilməz, deyər: dəvənin boynu əyridi.
İlan ulduz görməsə ölməz.
İlan vuran ala çatıdan qorxar.
İlana ağu verən kərtənkələdi.
İlana balası qənim olar.
İlanı özgə əliylə tutmaq gərək.
İlanı Seyid Əhməd əliylə tutur.
İlanı sən tut, mən gözünə darı salım.
İlanı yaralı buraxmazlar.
İlanı yuvasında öldür.
İlanın ağına da nəhlət, qarasına da.
İlanın başı ağrıyanda yolun ortasında yatar.
İlanın başın düşmənin əliynən əz.
İlanın quyruğun basmasan, səni sancmaz.
İlanın zəhləsi yarpızdan gedər, o da bitər burnunun dibində.
İlxıçının qazancı havayı minməkdi.
İlikli sümük ağır olar.
İlqar – iman.
İlqarı olmayanın imanı da olmaz.
İmam tək-tək tapılar, tin başı şümürdür.
İman əzizdi.
İmandan qonşu payı olmaz.
İmtahan yerdədi, göydə deyil.
İncələn yerdən üzülər.
İnək buzovun ayağını basmaz.
İnək göz eləməsə, kələ sıçramaz.
İnək sağa bilməyənə həyət əyridir.
İnək su içər – süd olar, ilan su içər – zəhər.
İnək südünə görə mələr.
İnsaf dinin yarısıdır.
İnsan çiy süd əmibdi.
İnsan xain olmasa, heyvan damğanı neylər?
İnsan söyləşə-söyləşə, heyvan iyləşə-iyləşə.
İnsanın bir əvvəli, bir axırı.
İnsanın əti yeyilməz, dərisi geyilməz, ancaq şirin dili gərək!
İnsanınkı gətirməyəndə, xaşıl yeyəndə də dişi sınar.
İpək köhnələndə eşşəyə palan olar.
İpək necə xar olub, eşşəyə çiäar olub!
İpək yumşaq olduğundan, qılınc kəsməz.
İpində varsa, cəhrəsində də var, onu əyirən çəpəldə də var.
İsinmədik istisinə, kor olduq tüstüsünə.
İslanmışın yağışdan nə qorxusu?!
İsmarıcnan hac qəbul olmaz.
İstədi qaş düzəldə, vurdu gözün çıxartdı.
İstədiyim yar idi, yetirdi pərvərdigar.
İstədiyin söyləyən istəmədiyin eşidər.
İstədiyini unut, gördüyünü demə.
İstək gözdə olar.
İstəmək bir ayıb, verməmək iki ayıb.
İstərəm dosta varam, əlim boş, üzüm qara.
İstəyənin bir üzü qara, verməyənin iki üzü.
İstəyirsən bal-çörək, al əlinə bel-kürək.
İsti aşa soyuq su qatmazlar.
İş adamın cövhəridir.
İş əldən, söz dildən, oğul beldən gəlməsə nə faydası.
İş gedər sahibin tapar.
İşdən artmaz, dişdən artar.
İşdəsizin yuxusuna beş arşın bez girər.
İşə bax, ala qarğa şux tərlanı bəyənmir.
İş-gücümüz bucaqda, şəngülümüz qucaqda.
İşlək dəmir pas tutmaz.
İşləməyin dərdindən yeməyə həsrət canım.
İşləməyən dişləməz.
İşləyən inci taxar, işləməyən yandan baxar.
İşıq gələn yeri tıxamazlar.
İşıq olan yerdə yaraşıq olar.
İt acından oğurluq elər.
İt adına üyüdüb özü yeyir.
İt ağzı dəyməklə doqqaz murdar olmaz.
İt araba kölgəsində yatar, elə bilər öz kölgəsidi.
İt arıqlığını qurda bildirməz.
İt aya hürər, başına qal gətirər.
İt bilir xurcunda nə var, çoban da bilir itə nə verəcək.
İt bir olar, yoxsa bir sürü?!
İt bir yara ilə ölməz.
İt də getdi, ip də getdi.
İt də öz qapısında ağadır.
İt də yuxa yeyər, dürməyini bilsə.
İt dəmirçi dükanından nə aparar?!
İt dəvəyə hürər, dəvənin xəbəri olmaz.
İt motaldan əl çəkdi, motal itdən əl çəkmədi.
İt əti olsun, şişdə olsun.
İt getdi, qurd gəldi.
İt hardan aldı iki kütü, birin yesin, birin də başı altına qoysun.
İt hürər, karvan keçər.
İt it ilən savaşar, çaya gedəndə bir gedər.
İt itin ayağın basdamaz.
İt itin ətin yeməyib, hampa hampanın ətin yeyib.
İt itlə savaşanda bir ayağın dalda tutar.
İt itliyindən əl çəkər, sümsünməyindən əl çəkməz.
İt itnən boğuşdu, qurdun işi rast düşdü.
İt kəlləsini xonçaya qoyarsan, sürüşüb düşər.
İt qəssab dükanından ət apardı, ayağın kəsdi.
İt qışı çıxardar, amma dərisi nə çəkər.
İt qorxduğu yerə hürər.
İt qorxusundan oğurluğa getməz.
İt quduranda yiyəsini də qapar.
İt qulağı əppək eşitdi.
İt qulağını kəsəndən qorxar.
İt qursağı sarı yağ götürməz.
İt nədir ki, yunu nə ola?
İt olsun, komasında hürsün.
İt özü nədir ki, südü nə ola?!
İt özüdür, qurdu mənə göstərir.
İt özündən təmizini bilməz.
İt sallaqxanadan sümük apardı, ayağın kəsdi.
İt sümsünər doyar, adam sümsünər doymaz.
İt sümüyü udanda sevinə-sevinə udar, tamaşadı çıxanda.
İt ulaya-ulaya yuvasına qurd gətirər.
İt yediyin qusar.
İtdən çox çarıq aparan yox, yenə ayaqları yalındır.
İtdən qurtardıq, qurda rast gəldik!
İtdən törəyən it olar.
İtdən utanmasan, sahibindən utan.
İtə bax, yediyi kütüyə bax.
İtə çörək atarlar yiyəsi xatirinə.
İtə çörək verməçñən, acından hürər.
İtə umudlu ol, ağacını yerə qoyma.
İtə umudlu olduq, hürmədi evimizi yıxdı.
İti dalıma almışam qurd qorxusundan.
İti itlə boğdurarlar.
İti ləj düşən evin bərəkəti kəsilər.
İti öldürənə sürütdürərlər.
İti yuduqcan mındar olar.
İtin axsağı ovdan qalmaz.
İtin ayağın basarsan, səni qapar.
İtin dirisi nədir ki, ölüsü nə ola?
İtin əbləhi qayğanaqdan pay umar.
İtin hürməyi dilənçini qaytarmaz.
İtin qabağından qalanı aslan yeməz.
İtin qudursun, çaqqal!
İtin qulağını küçükkən kəsərlər.
İtin ölümü gələndə çobanın dəyənəyinə sürtünər.
İtin yanınnan bəy kimi, bəyin yanınnan it kimi keç.
İtini haya öyrətmə, qonşunu paya.
İtlə yatan bitlə qalxar.
İtlə yoldaş oldun, daşı əldən buraxma.
İtən baltanın sapı qızıl olar.
İtiyi itən soraq elər.
İydə varsa, cəhrədə də var, onu əyirən qarıda da var.
İynə batırana çuvaldız batırarlar.
İynə işin çuvalduz görməz.
İynənin işini çuvalduz görməz.
İynənin kiçik ucunu özünə batır, böyük ucunu özgəyə.
K
Kabab qanlı, igid canlı.
Kababı köz öldürər, igidi söz.
Kamil insan kəlamından bəllidir.
Kamil kamili tanır.
Kar eşitdiyin, kor tutduğun buraxmaz.
Kar eşitməz - yaraşdırar, kor görməz - quraşdırar.
Kar iki dəfə gülər.
Kar iti qurd aparar.
Kar könlündəkini anlar.
Kar üçün iki dəfə azan verilməz.
Karın başına balta vurdular, dedi: bu nə taqqatuqdu.
Karvanın pusquda qalınca vurulmağı yaxşıdı.
Kasıb at tapanda ot tapmaz, ot tapanda - at.
Kasıb çıxarın bilsə, gündəliyə mahud geyər.
Kasıb çıraq yandırar, dövlətlinin pulun sayar.
Kasıb geyəndə, - hardandı, - deyərlər, varlı geyəndə – mübarək.
Kasıb itinin adın gümüş qoyar.
Kasıb oğurluğa çıxdı, Ay da bir yandan çıxdı.
Kasıb öləndə molla xəstə olar.
Kasıba bazarın tulası da hürər.
Kasıbı dəvə üstə böv sancar.
Kasıbın bir oğlu oldu, o da boynu əyri.
Kasıbın danası dövlətlinin tayasına baxar.
Kasıbın əlində qoğal gülməli görsənir.
Kasıbın günü – itin günü.
Kasıbın malı başının altında gərək.
Kasıbın oğlu olunca dövlətlinin qulu ol.
Kasıbın sacı çörəyi qurtaranda qızar.
Kasıbın səxası şeytandandı.
Kasıbın sözü – yurğunun közü.
Kasıbın toyunda gecə qısa olar.
Keçəl baxar güzgüyə, adın qoyar özgəyə.
Keçəl başından qorxar, kor gözündən.
Keçəl, başını yudunmu? – Yudum da, daradım da.
Keçəl dərman bilsə, öz başına elər.
Keçəl düzün desə də, başına qapaz dəyər.
Keçəl gileyləndi ki, daraq bahalanıb.
Keçəl halva yeyər, puluna minnət.
Keçəl qız bəzənincə toy əldən getdi.
Keçəl qızım saçlı deyib ağlar.
Keçəl qızın nəyi var? Dəmirdən bir darağı.
Keçəli börkünün yanından tanıyarlar.
Keçəlimə baxma, baxtıma bax.
Keçəlin adın qoyarlar Zülfəli.
Keçəlin börkü düşənə qədərdir.
Keçəlin keçəlliyilə nə işin var, işinin keçərliyilə ol.
Keçəlin qazandığı başının qartmağına gedər.
Keçəlin tükdən acığı gələr.
Keçi can hayında, qəssab da piy axtarır.
Keçi ha yanda? Qaya ha yanda?
Keçi öldü, qoturu da kəsildi.
Keçi suyu bağıra-bağıra keçər.
Keçi sürünün qabağında gəlsə də, “qoyun gəldi” deyirlər.
Keçini keçi ayağından asarlar, qoyunu qoyun.
Keçinin əcəli çatanda çobanın dəyənəyinə sürtüşər.
Keçinin qoturu gedər bulağın gözündən su içər.
Keçən günə gün çatmaz, calasan günü günə.
Keçən xırmanları sovurma.
Keçən keçdi, gələn günün xeyir olsun.
Keçən keçdi, vay gələcək dərdinə.
Keçənə güzəşt deyərlər.
Keçər bu dövran, sənə də qalmaz.
Keçmə namərd körpüsündən, qoy aparsın su səni.Yatma tülkü kölgəsində, qoy yesin aslan səni.
Keşiş, belə iş?!
Kəklik başın quylar, qara quyruğundan xəbəri olmaz.
Kələk ilə gələn küləklə gedər.
Kəndə molla gəlib, hər kim ölür ölsün.
Kəndi şortusuyla tanı, qamçını şoldusuyla.
Kəndxudalığa hesaba gedən evinə borclu gələr.
Kərki olub öz tərəfüvə yonma, mişar ol iki tərəfə yon.
Kərməni dadır alır.
Kəsək atana daş atarlar.
Kəsək oturub daş üçün gün ağlayır.
Kəsənin üzün tikən ağardar.
Kəsilən başın teli üçün ağlamazlar.
Kəsilsin iki əl ki, bir başı saxlamaya.
Kiçik daş da baş yarar.
Kiçik olmayan yerdə böyük də olmaz.
Kiçikdən xəta, böyükdən əta.
Kim eşşək olar, biz ona palan olarıq.
Kim əkdi, kim becərdi, kim dedi bağ mənimdi.
Kiminin başında tac, kiminin boynunda xərac.
Kiminin ələyi olar, kiminin sacı.
Kiminin əvvəli, kiminin axırı.
Kimiyə bir eşşək, kimiyə min köşək.
Kimiyə lov, kimiyə pilov.
Kimsə kimsənin nəsibin yeməz.
Kiş-kiş ilə donuz darıdan çıxmaz.
Kişi kişidən qorxmaz, amma utanar.
Kişi öz sözünün ağası olar.
Kişi seldir, arvad göl.
Kişini tez qocaldar axşamdan yatan arvad.
Kişinin hörməti öz əlindədir.
Kişinin malı göz qabağında gərək.
Kişinin sözü bir olar.
Kişinin üzünə baxma, sözünə bax.
Kor atı minən şahlıq iddiası elər.
Kor atı minib köndələn çapır.
Kor atın kor da nalbəndi olar.
Kor atlanar öz ölkəsini çapar.
Kor da bilir balıq şordu.
Kor dəyənəyini bir dəfə itirər.
Kor əlifə vav deməyib.
Kor gözdən yaş ummazlar.
Kor gözün sahibinə nə faydası?!
Kor ilə çörək yeyəndə Allahı arada gör.
Kor keçəli bitləyər ay qaranlıq gecədə.
Kor kimdir? – Nabələd.
Kor kora dedi: cırt bu yandakı gözünə.
Kor kora kor deməsə bağrı çatlar.
Kor qız toyda donunu tanıdı.
Kor leyləyin yuvasın Allah öz əliylə yapar.
Kor nə istər? – İki göz! biri əyri, biri düz!
Kor odu ki, düşdüyü quyuya bir də düşə.
Kor ölər, adı qalar badamgöz.
Kor tutduğun əldən qoymaz.
Kor tutduğundan kəsər.
Kor ya burda, ya Bağdadda.
Kora gecə də, gündüz də birdir.
Kora verirsən – mənə ver, şilə verirsən – mənə ver.
Korlar ölkəsində çaşlar padşah olar.
Koru kor yanında həyan üçün qoyarlar.
Korun qabağını əliağaclı kəsməzlər.
Korun nə borcu ki, şam bahalanıb!?
Koroğlu deyibdi: “basılanı kəsmə”.
Koroğlu bir gəlib, bir gedib.
Koroğlunu tutmağa bir keçəl Həmzə gərək.
Kosa getmişdi saqqal gətirməyə, bığını da üstəlik qoydu.
Kosa kəndə girməmiş illisini başladı.
Kosaya lağ eləyənin top qara saqqalı gərək.
Kotan nə bilir ki, qayış nə çəkir?!
Kovxa atlanar, öz kəndini çapar.
Kovxa ilə hesaba oturan borclu qalar.
Kovxa mənəm, - növbət sənindir.
Kovxası gülüm olanın başına külüm olar.
Köç dala qayıdanda axsaq keçi qabağa düşər.
Köç köçər, it yüyürər, ikisi bir mənzilə çatar.
Köçdən azan qarıya bundan da bədtər gərək!
Köçəköçdə malını saxla, qaçaqaçda başını.
Köçən yurdun qədrini qonan yurdda bilərlər.
Köçün yaraşığı dananın soncuqlamağıdır.
Köhlən atın çulu cırıq olar.
Köhnə bazara təzə nırx qoyma.
Köhnə dost düşmən olmaz.
Köhnə hamam, köhnə tas.
Köhnə qar sovruq verməz.
Köhnə pambıq bez olmaz.
Köhnə sevgi köhnəlməz.
Köhnə tülkü hiyləbaz olar.
Köhnə un çuvalıdı, vurduqca toz qopar.
Köksüz ağac tez yıxılar.
Kölgədə bitən ağacın meyvəsi olmaz.
Kölgədə olanın kölgəsi olmaz.
Kölgəsində yatdığın ağacı budama.
Kömürçünün evinə girən üzü qara çıxar.
Kömürçünün qaralmaqdan nə arı?!
Könlü balıq sevən künəsin soyuq suya qoyar.
Könlü yemiş istəyən dolanar tağ başına.
Könül bir saraya bənzər, tikməsi zor, sökməsi asan!
Könül bir şüşədi, sındırmaq olmaz.
Könül dostun tanır.
Könül gözdən su içər.
Könül sevən göyçək olar dünyada.
Könül sevən gözəlin nə ağı, nə qarası?
Könül tutan keçəldə ayıb olmaz.
Könüldən könülə yol var.
Könülə güc yoxdur.
Könülsüz hürən köpək sürüyə qurd gətirər.
Könülsüz işin axırı olmaz.
Köpək elə köpəkdi, xaltası qızıl olsa da.
Köpək itin qarnı tox gərək.
Köpək köpəyin dayağıdı.
Köpək qaya êölgəsində yatar, elə bilər öz kölgəsidir.
Köpək olmuşdun, belə hürməmişdin.
Köpəyin ağzını kiçiklikdə yandır.
Köpəyin axmağı qaysavadan pay umar.
Köpəyin ayılanı ələ düşməz.
Köpəyin duası yerinə yetsə, göydən gündə sümük yağar.
Köpəyin könlü kəpəknən xoş olur.
Köpəyin qarnı tox olsa, gecə ulduza hürməz.
Körpünü keçincə ayıya dayı de.
Köşənidə danışaq, xərməndə toz qopmasın.
Küçə iti ev qorumaz.
Kül başına küllüklər, qarğalar səni dimdiklər.
Küldən təpə olmaz.
Külü ocaqdan götür.
Küpə girməmiş üzüm sirkə olmaz.
Kürdün qocalanı qoyuna gedər.
Kürəyə düşməyən dəmir yumşalmaz.
Kürkçünün kürkü olmaz, börkçünün börkü.
Küsülü qardaş, gəl yükü çataq, yenə küsümüz küsü.
Küthakütnən it saxlayanın bir təhnə əppəyi gərək.
Q
Qabağa keçirsən, deyirlər bicdir, Dala qalırsan, deyirlər gicdir.
Qabağım qovurğa qovurur, dalım saman sovurur.
Qabağına baxmayanın ayağına daş dəyər.
Qaçağı el saxlar.
Qaçan da Allahı çağırır, qovan da.
Qaçanı qovmazlar, yıxılanı vurmazlar.
Qaçırılan fürsət bir də düşməz ələ.
Qaçmaq da hünərdəndir.
Qaçmaq da hünərdir, qovmaq da.
Qafil başın ağrısını beyin bilər.
Qafil quşun ovçusu çox olar.
Qala içəridən alınar.
Qalan işə qar yağar.
Qamış bizim eldə bitər, sümsünü ləzgi çalar.
Qan eylə qanun ilə.
Qan yol verməz.
Qanı qan ilə yumayıblar.
Qanı su ilə yuyarlar.
Qanlı, qapımda nə qayırırsan? - Qan ayaqlım var!
Qanlıdan qada əskik olmaz.
Qanlını qan tutar.
Qanacaqlı həm qanar, həm qandırar.
Qanan ilə daş daşı, qanmazla yemə aşı.
Qanan kim, qandıran kim?
Qanana bir söz yetər, qanmayana yüz oxu.
Qanmaza yumruğunu əvvəl düyünlə, sonra söz qandır.
Qanadı quşdan kira istəməz.
Qapan it dişin göstərməz.
Qapılan qapanın, tapılan tapanındır.
Qar dağa çıxar dadlanar.
Qar ili – var ili.
Qar yağmağıynan qarğa ağarmaz.
Qarlı qış barlı olar.
Qara dolaşaya qırmızı papuş yaraşmaz.
Qara eşşək, ağ palan?!
Qara eşşəyin başına yüyən vuranda qatır olmaz.
Qara günün ömrü az olar.
Qara xəbər tez yayılar.
Qara qız bəzənincə toy əldən gedər.
Qara qız gəlin oldu, ürəyi sərin oldu.
Qara qız gəlməsəydi, külbəni kim odlardı.
Qara qızdan xatın olmaz, boz eşşəkdən qatır olmaz.
Qara qızın baxtı olsaydı, anadan ağ doğulardı.
Qara qul özünü öldürdü ki, ağasına zərəri olsun.
Qara qula şahlıq versən, əvvəl nənəsinin əmcəyini kəsər.
Qara məni basınca mən qaranı basım.
Qaradan artıq boya olmaz.
Qarabaxt dağlara çıxanda dağları duman alar.
Qaraca üzüm var, doğruca sözüm.
Qaraçı qaraçıya öpüş verməz.
Qaraçının koyxası qaraçı olar.
Qaraquş sümüyü ölçər udar.
Qaraquşa xeyir öz dimdiyindən toxunar.
Qaranlıqda halva yeyənin sirrini Xuda bilir.
Qardaş qardaşı bıçaqlar, dönüb yenə qucaqlar.
Qardaş qardaşın yoxluğun istər, ölümün istəməz.
Qardaş olaq, yarı (tən) bölək.
Qardaşım xandır, xatunu sevinsin.
Qardaşın necə adamdır? Yoldaş olmamışam.
Qarğa döşün çəkməklə qaz olmaz.
Qarğa gəldi kəklik yerişi yeriyə, öz yerişin də itirdi.
Qarğa ilə dost olanın yediyi peyin olar.
Qarğa, qarğa, məndə qoz var!
Qarğa qarğanın gözün çıxartmaz.
Qarğa qarğaya deyər üzün qaradı.
Qarğa nədir qasığı nə ola, birə nədir büzüyü nə ola?!
Qarğa özü nədi ki, qarıltısı da nə ola.
Qarğadan gözəl quş istədilər, balasını göstərdi.
Qarğalar mənim toyuğumdu, yumurtasın görmərəm.
Qarğanı yüz il bəslə, yenə tərlan olmaz.
Qarğıdalı unu it qudurdar.
Qarğış tökən alqış görməz.
Qarğışlı baş çox yaşayar.
Qarı at arpasız?!
Qarı dizinə döyməklə dəvə pambıqdan çıxmaz.
Qarı düşmən dost olmaz, əyridi bir damarı.
Qarı var – arpa unundan aş elər, qarı var – buğda unun daş elər.
Qarın başdan aşağıdı – deyiblər.
Qarın doyuran aşı göz tanır.
Qarın qardaşdan irəlidir.
Qarınlar doyandan sonra yetimlər yada düşər.
Qarnım tox olandan sonra bal da olsa yemərəm.
Qarnım üçün deyil, qədrim üçündür.
Qarnımdaykən qanımı yeyər, çölə çıxar canımı.
Qarnın doymayan yerdə aclığını bildirmə.
Qarışqadan ibrət al; Yaz ikən qışı düşün.
Qarışqanın il yığıntısını baqqal bir dəfəyə tərəziyə qoyar.
Qarışqanın ölümü yetəndə qanad gətirər.
Qart köpək yedəyə gəlməz.
Qaş düzəldən yerdə vurdu gözün də çıxartdı.
Qaş-daşı sərraf tanır, nə bilər hər divanə.
Qaşıq çömçədən irəli olub.
Qaşıqla aş verib sapıyla göz çıxarma.
Qaşıyıram qanım çıxır, qaşımıram canım çıxır.
Qaşqası böyük olanın sözü çox danışılar.
Qatıq süzülü – şoru qalar, ayran süzülü – nəyi qalar?
Qatır atasını görməsəydi, özünü xanzada bilərdi.
Qatır nə bilir xatır?
Qatırdan soruşdular: dədən kimdir? Dedi: nənəm atdır.
Qaydadan çıxan peşman olar.
Qayğı ilə borc ödənməz.
Qayış bilər kotan nə çəkir.
Qaynayan qazan qapaq tutmaz.
Qaz uçdu, qarğa qondu.
Qazan daşanda çömçənin biri bir tümənə gedər.
Qazan deyər: dibim qızıldır, Çömçə deyər: bulanmışam çıxmışam.
Qazan qarası gedər, üz qarası getməz.
Qazan qazana deyər: üzün qara olsun!
Qazan olmayan yerdə güvəc də qazandır.
Qazan üstüörtülü qaynar.
Qazana nə qoysan çömçəyə o gələr.
Qazanan qazandığın yesə xan, bəy acından ölər.
Qazanc qudurdu, mayanı basdı.
Qazanclı yük yüngül olar.
Qazandığın darı olsun, çuvalın səbət?!
Qazanmayınca qazan qaynamaz.
Qazı ağadan alacağın olsun, nə verər, nə danar.
Qazı evində girdəkan boldur, amma sayı var.
Qazının çörəyini qarışqa da yeməz.
Qazının yanına tək gedən şad qayıdar.
Qədirbilməzin başmağın cütləyəndə deyər: o yana dur, gözümü çıxartmışdın.
Qəlb ki var, şüşədir, sındırma, yamamaq olmaz.
Qəlbdən-qəlbə yol olu.
Qələm düşmən əlindədir.
Qələm əyri kəsilsə də, doğru yazar.
Qələm qılıncdan itidir.
Qələm yazanı qılınc poza bilməz.
Qələmə gətirən eşşəyin qabıq gəmirən qoduğu olar.
Qələmin ucu – qılıncın gücü.
Qələndər dərd əlindən dağa çıxıb, görən deyir: bəxtəvər yaylağa çıxıb.
Qəlp mal yiyəsinə qayıdar.
Qəlp odur ki, qəlbindəkin deməyə.
Qəm dağı yerindən qopardar.
Qəm, hara gedirsən? Qəm yanına.
Qəm səni yeyər sən qəmi yeyincə.
Qəmli ürək ölməsə də, dirilməz.
Qərib dərdin tək ağlar.
Qərib dostu olmayandı.
Qərib it hürəndə özünə hürər.
Qərib it yeddi məhlədən qovular.
Qərib itin quyruğu qıçının arasında olar.
Qərib quşun yuvasını Tanrı öz əliylə tikər.
Qəribi baxışından tanıyarlar.
Qəribi vurmuşlar, “Vay, vətən” demiş.
Qəribin boynu bükük olar.
Qəribin dostu olmaz.
Qəribin kimsəsi yox, Allahı vardır.
Qəriblikdə ölənin börkü nişanə gedər.
Qəşənglik vardan olu, olmasa hardan olu.
Qətrandan olmaz şəkər, olsa da cinsinə çəkər.
Qəza ilə oyun olmaz.
Qəza işin işlər, bizə qalar təşvişlər.
Qəzadan qaçmaq olmaz.
Qıfıl oğru üçün deyil, doğru üçündür.
Qılıqlı quzu yeddi ana əmər, qılıqsız birindən də qalar.
Qılıqlı min ev yeyər, qılıqsız bir ev yeyə bilməz.
Qılınc da öz qının kəsməz.
Qılınc - qurşananın, at - minənindi.
Qılınc – Misir, arvad – yesir, döşənəcək – həsir.
Qılıncsız qırğına getdik.
Qırağına bax bezin al, nənəsinə bax qızın al.
Qırx bacanağı bir it parçaladı.
Qırx il oğru oldu, bir kərə haram yemədi.
Qırx ilin yolçusudur, indi soruşur cümə gecəsi nə vaxtdır.
Qırx illik balığa üzmək öyrədir.
Qırx quldur bir çılpağı soyammaz.
Qırx qurda bir aslan neyləsin?
Qırxında öyrənən gorunda çalar.
Qırqovul başını kola soxar, quyruğundan xəbəri olmaz.
Qısğı güclü olanda qorxaq bacadan qaçar.
Qısıla-qısıla behiştə gedincə öyünə-öyünə cəhənnəmə gedəsən.
Qısrağa yanan canım, day da dalınca getdi.
Qış çıxar, üzü qaralıq kömürə qalar.
Qış qışlığın yerdə elər, göydə eləməz.
Qışın qarı – yayın barı.
Qız ağacı – qoz ağacı, hər yetən bir selbə atar.
Qız alan alana kimi, qız verən ölənə kimi.
Qız alan göznən baxmasın, qulağıynan eşitsin.
Qız alanın ya bir çuval pulu gərək, ya bir çuval yalanı.
Qız anadan qorxmasa, öyüd almaz.
Qız evi – naz evi.
Qız evində danqır-dunqur, oğlan evinin xəbəri yox.
Qız qarıyanda dayısının boynuna düşər.
Qız qızanda tez soyuyar, vay ondan ki, dul qıza.
Qız yükü – duz yükü.
Qızı otaqlıya yox, papaqlıya ver.
Qızı özbaşına qoysan, ya halvaçıya gedər, ya nağaraçıya.
Qızı saldın beşiyə, cehizi çək eşiyə.
Qızım, sənə deyirəm, gəlinim, sən eşit.
Qızın döyməyən dizin döyər.
Qızın isməti – atanın dövləti.
Qızını vermə dəli dəvəçiyə, dəvəsi gedər, dəlisi qalar.
Qıznan qızıl gizlin gərək.
Qızıl Xızırı oynadar.
Qızıl inək qaraqabaq gəlinə süd verməz.
Qızıl qəfəsdən hər quşun tikdiyi yuvası xoş.
Qızıl quşun ayağında qumro olar.
Qızıl palçıqda da parıldar.
Qızıldan çarıq geysən, yenə adı çarıqdı.
Qızıldan taxtın olunca bir quruca baxtın olsun.
Qızıllı əli bıçaq kəsməz.
Qiblə pakdı.
Qisas qiyamətə qalmaz.
Qismət göydən zənbillə enməz.
Qismətdə olan gəlir.
Qismətdən artıq yemək olmaz.
Qismətdən qaçmaq olmaz.
Qiymətli yük yüngül olar.
Qoca at da arpa yeyər.
Qoca ayrı, qocaman ayrı.
Qoca qurd yuvasından əl çəkməz.
Qoca öküzü öldürmək olar, öyrətmək olmaz!
Qoca tülkü tora düşməz.
Qocanın biliyi, cavanın biləyi.
Qocalıq gəldi getməzdir, cavanlıq getdi gəlməzdir.
Qocalıq soruşmaz – gələr.
Qocalıqda yorğalıq.
Qocaya gedən quyruq yeyər, cavana gedən yumruq yeyər.
Qocaya gülən özünə gülər.
Qoç döyüşünə qoç dayanar.
Qoç igiddən qoç törər.
Qoçun buynuzu qoça ağırlıq eləməz.
Qoduq böyüyər, çulu böyüməz.
Qoduq böyüyər eşşək olar.
Qoduq hürkəndə anasından qabaq düşər.
Qohum gəlməyə-gəlməyə yad olar, yad gələ-gələ qohum olar.
Qohumun kimdir? Yaxın qonşun!
Qol əti qolda gedər, bud əti budda gedər.
Qoldan tutan azdır, yaxadan tutan çox.
Qolun sınığı boyuna yükdür.
Qonağa “get” deməzlər, altından palazı çəkərlər.
Qonağa hörmət elərlər, əyərçi kafər ola.
Qonağa üz versən, taxça-boxçanı gəzər.
Qonağı evə qoyan yox, şahqatarın mıxdan asır.
Qonağı gəlməyən evlər yıxılsa yaxşıdır.
Qonağı xan olanın anbarında arpa qalmaz.
Qonağı qonşuya tanıdarsan, hər ikisindən olarsan.
Qonağın ağzına baxarlar, atına yem verərlər.
Qonağın könlündən keçən ev yiyəsinin könlündən keçməz.
Qonağın ruzusu özündən qabaq gələr.
Qonağını əzizləyən itə də sümük atar.
Qonaq, çörək yeyirsən?
Qonaq, dur altını süpürüm.
Qonaq evinə motal yüklü gələn buğda yüklü gedər.
Qonaq əvvəl gələndə gül üstə oturar, sonra gələndə çul üstə, üçüncü dəfə gələndə, kül üstə.
Qonaq güclü olsa, ev yiyəsin evdən qovar.
Qonaq qonağı istəməz, ev yiyəsi heç birin.
Qonaq qonağın hesabın könlündə saxlar.
Qonaq özgə evində səliqəli olar.
Qonaq sevənin süfrəsi boş olmaz.
Qonaq umduğun yeməz, olduğun yeyər.
Qonaqsan – xoş gəlmisən, niyə əliboş gəlmisən?
Qonşu aşı dadlı olar.
Qonşu çırağı qonşuya işıq salmaz.
Qonşu iti qonşuya hürməz.
Qonşu, qonşu! – gəl savaşaq.
Qonşu qonşudan tez durmaq öyrənər.
Qonşu qonşunun itiyini bayatı çağıra-çağıra tapar.
Qonşu qonşuya baxar, canını oda yaxar.
Qonşu qonşuynan boğuşdu, qaraçıya fürsət düşdü.
Qonşu muncuğun oğurlayan gorda taxar.
Qonşu paxıl olmasa, bağ çəpəri neylər?!
Qonşu payı qarın doyurmaz.
Qonşuda bişər, bizə də düşər.
Qonşudan gələnnən öynəli olmaz.
Qonşum qonşu olsa, kor qızım ərə gedər.
Qonşum şah – mən də şah.
Qonşun tox – sən də tox.
Qonşuna genəş, bildiyini əldən vermə.
Qonşunu iki inəkli istə ki, özün də bir inəkli olasan.
Qonşunun quzusu qonşuya qoç görünər.
Qonşunun şamından işıq düşməz.
Qonşuya umud olan şamsız qalar.
Qora ikən möyüz oldum.
Qorx qorxmazdan, utan utanmazdan.
Qorx payızdan – qabağınca qış gəlir, Qorxma qışdan – qabağınca yaz gəlir.
Qorx Tanrıdan qorxmayandan.
Qorxağın səsi gur olar.
Qorxaq bəzirgan nə xeyir elər, nə ziyan.
Qorxaq daşın böyüyündən yapışar.
Qorxaq gündə yüz yol ölər, igid ömründə bir yol.
Qorxaq hər şeyi dörd görər.
Qorxaq qaçar hay gəlməmiş, çırmanar keçməyə çay gəlməmiş.
Qorxan bəzirgan olmaz.
Qorxan it uzaqdan hürər, yaxınnan quyruq bular.
Qorxu adama yalan dedirdər.
Qorxulu baş salamat olar.
Qorunan gözə çöp düşər.
Qovanın gücü varsa, qaçanın da Allahı var.
Qovurğanın yananı çatlar.
Qoy desinlər: Alabaş da yar yolunda can qoyur.
Qoy mən qaşoy götürüm, sən şıllaq at.
Qoy mənim inəyim südlü olsun, vursun sərnici sındırsın.
Qoyma xaldan xal olmaz, xal özü əsli gərək.
Qoyun da keçi ayağına gedərmiş.
Qoyun dediyin eşmə bağırsaqdır, dalısı heç üzülməz.
Qoyun deyir: məni çək xarabaya, səni çıxarım abadanlığa.
Qoyun qırxılıq altında qurdu unudar.
Qoyun quzusunun ayağını tapdamaz.
Qoyunu qoyun ayağından, keçini keçi ayağından.
Qoyunu qurda tapşırmazlar.
Qoyunun mələdiyin quzu mələməz.
Qoyunun yaxşısı gedib, keçi qalıb, adamın yaxşısı gedib, bici qalıb.
Qozbeli qəbir düzəldər.
Quda qudurub qızın aparıb...
Quduran gedər, gicişən qalar.
Qudurasan, qurbağa, gedir ilan vurmağa.
Qudurmuş köpəyin ömrü qırx gün olar.
Qul xatasız olmaz, ağa kərəmsiz.
Qul qulluqda gərək.
Qulluqçudan borc eləmə, ya toyda istər, ya yasda.
Qulun dediyi olmaz, Tanrının dediyi olur.
Qulaq asma, öz sözünü eşidərsən.
Qulaq deyər: gündə bir səs eşitməsəm, qalxana dönərəm.
Qumarı oynarlar eşqnən.
Qurban xətaya qalxandır.
Qurban olum o qana, üstündən bir gün keçə.
Qurban olum zərgərə, saldı məni pərgara.
Qurbanı biz elədik, yağış Qaradağa yağdı.
Qurd anılan yerə gələr.
Qurd daddığın bilər, udduğun bilməz.
Qurd dumanlı gün axtarar.
Qurd ilə qoyunun nə aşnalığı?!
Qurd ilə yeyər, yiyəsiylə şivənə oturar.
Qurd qaranlıq sevər.
Qurd qarıyanda köpəyin gülüncü olar.
Qurd qocalanda köpəyə gülünc gələr.
Qurd qonşusun yeməz.
Ã
Ãórä ãoyón yåməêäən töâáə åləməç
Q
Qurd quduranda elini qapar.
Qurd qurda dal çevirməz.
Qurd quzuya dəyməsə, quzu İsfahana gedər.
Qurd nə bilir ki, qatır bahadır.
Qurd öz örüşündə ac qalmaz.
Qurd sürüyə gələndə tək qoyunlunun qoyunun aparar.
Qurd tutduğu yerdən qanıq olur.
Qurd tükün dəyişər, xasiyyətin dəyişməz.
Qurd yırtdığın bilər, udduğun bilməz.
Qurd yuvasından sümük əskik olmaz.
Qurda dedilər: səni çoban seçəcəklər, dedi: bəlkə məni aldadırsız?
Qurda qonaq gedən köpəyini yanına alar.
Qurda qoyun tapşırmaq olmaz.
Qurda nə qədər yem ver, yenə gözü meşədədir.
Qurda sən tikmək öyrət, yırtmaq dədəsi peşəsidir.
Qurddan çoban olmaz.
Qurddan qorxan qoyun saxlamaz.
Qurddan olan qurd olur, əgər adamnan da böyüsə.
Qurddan törəyən qurd olur.
Qurdu görmək mübarək, görməmək daha mübarək.
Qurdu nə qədər bəsləsən, yenə gözü meşədədir.
Qurdun adı, yesə də, qurddur, yeməsə də.
Qurdunan qoyun olmaz, qılıncınan oyun.
Qurdluca paxlanın qurdluca alıcısı olar.
Qurdun səbəbinə quş da yeyər.
Quru qurbağası dəniz tanımaz.
Quru oduna yaşlar yanar, alışar daşlar yanar.
Quru süfrəyə nə bismillah?!
Quru torbayla at bir kərə tutular.
Quru-quru qurbanın olum.
Qurumuş ağacın kölgəsi olmaz.
Quş dimdiyindən, insan dilindən.
Quş qanadı ilə, adam adı ilə.
Quş qızıl qəfəsdə olsa, yenə dustaqdı.
Quş quşnan tutular.
Quş özü nədir, şorbası da nə ola?!
Quş var ətin yeyərlər, quş var ət yedirərlər.
Quş yuvasından uçar.
Quşa qızıl qəfəs zindandır.
Quşlara xəbər gəldi, gecəquşu qanadını göstərdi.
Quşun bəzəyi lələkdi, insanın bəzəyi bilikdi.
Quşqun olub quyruğa keçincə, yüyən ol ağıza keç.
Quyruğun kəsməklə tula köpək olmaz.
Quyu qazıyan! Dərin qaz, gen dur, özün düşərsən.
Quyuya su tökməklə sulu olmaz.
Quzu otaranımız da var, yun darayanımız da.
Quzunun taxsırı – qurdun acımasıdı.
Quzusuna qıymayan kabab yeyə bilməz.
Qürbətdə keçən ömür ömür sayılmaz.
L
Laçın balasın verməz, bəlkə zorla alarlar.
Laçın qalada balalar.
Lahıcı sel apardı, elə deyirdi: qiblə pakdı.
Laxlayan daş ərkdə qalmaz.
Lalın dilini anası bilər.
Laylayı bilirsən, niyə yatmırsan?
Leş görəndə qarğa quzğuna dönər.
Lələ köçüb, yurdu qalıb.
Lənət heçə.
Ləzgiyə dedilər: can şirindi, bəkməz? Dedi: iki dostun arasına girmağ olmaz.
Ləzgiyə dedilər: göyə çıxa bilərsənmi? Dedi: bəkməz yesəm çıxaram.
Loxma qarın doyurmaz, məhəbbət artırar.
Lotu lotunu tapmasa, qara geyər, yaslı olar.
Lotu lotunun sözünə inanar.
Lotuluq tərg götürməz.
Löyünsüzə böyüklük eləmək olmaz.
Lüleyin aftafa yerin tutar, girov qoyanda – alan olmaz.
Lütün dərdi olmaz.
Lütdən kəsən harda yeyəcək?!
M
Mal adama həm dostdur, həm düşmən.
Mal gedər bir yana, iman gedər min yana.
Mal itdi, iman itdi.
Mal yiyəsinə oxşamasa haramdı.
Malı gedənin imanı da gedər.
Malı qırov öldürər, qışın adı bədnamdır.
Malı mal yanında tanıyarlar.
Malı yox - oğru apara, imanı yox - şeytan apara.
Malım budu, yarısı sudu, alsan da budu, almasan da.
Malın əziz tutan canın zəlil tutar.
Malın mal olunca bazarın bazar olsun.
Malın tapıldı, üzün qara oldu.
Malın yeməzin malını yeyərlər.
Malını bəylər apardı, camalına nə oldu?!
Malını itlər yeyər, canını bitlər.
Malını yaxşı saxla, qonşunu oğru tutma.
Mamaça çox olanda uşaq tərs gələr.
Matahın matah olunca bazarın bazar olsun.
Maya doğar, nər doğmaz.
Mayasız fətir olar.
Mehtərin səsi uzaqdan xoş gələr.
Meşə çaqqalsız olmaz.
Meşədə ağacın düzün seçərlər.
Meşəyə gedən öz ağacın kəsər.
Meşəyə od düşəndə quru da yanar, yaş da.
Meyxanaçıdan şahid istədilər, sərxoşu göstərdi.
Meyxanaçının şahidi üzümayaqlayan olar.
Meymuna dedilər oyna, dabanını qovzadı.
Meymunun su xırtdanağına çıxanda balasını ayağının altına alar.
Meyvəli ağaca daş atan çox olar.
Məclisdə yerin tanı, deməsinlər – dur burdan!
Məcnun kimi dərs oxuyan axır vəlleylidə qalar.
Məhəbbət gözdə olmaz, könüldə olar.
Məkkədən gələn mən, xəbər verən sən!
Mən Allah-Allah ilə day öyrədirəm, sən papaq atıb hürküdürsən?!
Mən balamı istərəm, balam istər balasın.
Mən belə holavar eşitməmişəm.
Mən billəm hansı inəyin buzovusan.
Mən bu evin öküzüyəm, istər kotana qoşsunlar, istər cütə.
Mən deyirəm axtayam, bu soruşur: oğlun, uşağın nəyin var?!
Mən dəli, anam dəli, bir dəli bacım da var.
Mən qurd isəm – alıram, mən çobanam – vermirəm.
Mən mürdəşirəm, yuyaram, istər cənnətə getsin, istər cəhənnəmə getsin.
Məndə elə tale hayandadı, oynaş qoynuna girəm, qonşum da üstümü örtə.
Məndən sənə öyüt: dənini özün üyüt.
Mənə bax nə gündəyəm, yara bax – nə sallanır.
Mənə bitməz iş deyir, adımı qoyur yarıtmaz.
Mənə dəyməyən qurd min yaşasın.
Mənəmlik şeytana yaraşır.
Məni aparan suya dərya deyərəm.
Məni bir ilan çaldı, dilimi bilən çaldı.
Məni xublara möhtac, gözüm, sən eləmisən!
Məni sayanın quluyam, saymayanın ağası.
Məni yeməyən qurda köpək demərəm.
Mənim bişmiş aşıma su calama.
Mənzil yaxın, kira çox, bunda bir əlamət var.
Mərd ələ yapışar, namərd ayağa, haray!
Mərd əli kasad olmaz.
Mərd igidlər süfrə açar, ad alar.
Mərd kişi çörəyini daşdan çıxardar.
Mərd qədrini mərd bilər.
Mərd mərdə qənim olar, Mürtəza Əli hər ikisinə.
Mərd özündən bilər, namərd özgədən.
Mərdə arxa çevir, namərdə vermə yaxa.
Mərdə güllə dəyməz heç kürəyindən.
Mərdi qova-qova namərd eləmə.
Mərdimazarı axtarmaqla deyil, rast gəlməklədir.
Mərdin gözü tox olar, namərdin gözü ac.
Mərdin qapısı açıq olar!
Mərdin paxılı deyilsən ki?
Mərəkdə itəni döllükdə axtar.
Mərifət manqura dəyməz, simüzər dövranıdır.
Məscid qapısıdır, nə sökmək olur, nə yandırmaq.
Məscid tikilməmiş kor əsasın dayadı.
Məscidin qapısı açıqdır, itin də həyası gərək.
Məsəldə münaqişə olmaç.
Məzlumun ahı, devirər şahı.
Milçək şirəyə yığışar.
Milçəyin oluşu bir şey deyil, di gəl ürək bulandırır.
Min bilsən, bir biləndən xəbər al.
Min qapıda duz dadan bir qapıda bənd olmaz.
Min ulduz var, bircə ay.
Min yeyənin olsun, bir deyənin olmasın.
Minarəyə xərci çıxmayan deyər bəs yerdən göbələk çıxıb.
Mindin atın sağrısına, qatlaş yanının ağrısına.
Minmə qoduq, vermə cərimə.
Mis ki gəldi, saxsı, qaç!
Mis sındı, ya cingildədi.
Miyançının kisəsi gen olar.
Molla alacağın unutmaz.
Molla bəyə qoşuldu, xalqın evi yıxıldı.
Molla evindən aş çıxmaz, kor gözdən yaş.
Molla halvanı gördü, yasini unutdu.
Molla Nəsrəddin sağ ola, eşşəklərin qurd yeyə?!
Molla olmaq çox hasand, adam olmaq çox çətin.
Molla tuluq zurnasıdı, qarnı dolmasa səsi çıxmaz.
Mollanı iki yerə çağıranda bağrı çatlar.
Mollaya dedilər: qonşuda bir kasıb ölmüş, dedi: naxoşam.
Motala dadanan köpək bir də gələr.
Murdar əsgiyə od düşməz.
Murdarı murdar aparar.
Muzdur, yerində düz dur.
Müftə sirkə baldan şirin olar.
Müxənnətin üstünə getmə, igid edərsən.
Mülk satan qırx gün tox olar.
Mürdəşir haqqı ilədir, ölü necə olur olsun.
Mürüvvətə əndazə olmaz.
Müştəridə göz olsa, satan acından ölər.
N
Nacins ağac düyünlü olar.
Nacins qarpızın toxumu çox olar.
Nahaq qan yerdə qalmaz.
Naxır yerli-dibli yoxdur, bu, ala dana axtarır.
Naxırçı qızı naxırçı çörəyi arzular.
Naxırçı qızından xanım olmaz.
Naxırçı qızını verdi, torba dağarcığı da üstəlik.
Naxırçının könlü naxır çörəyi istər.
Nalını almamış mıxını çalma.
Namaz qıla-qıla yıxdın öyümü, indi başlamısan Haca getməyə.
Namərd yoldaşından görər, mərd Allahından.
Namərdə tuş olanın ciyəri qana dönər.
Namərdi bir gördün, bir də görsən, namərdsən.
Namərdin çörəyi dizinin üstə olar.
Namərdin gözü dar olar.
Namərdin sözünü söz eləmək olmaz.
Namusu itə atdılar, it yemədi!
Naşıya zurna verəndə yoğun başından yapışar.
Necə baxım gözüm gəlin gözünə oxşasın?!.
Necəsən qanmayım atan yansın!
Neylərəm qızıl teşti içinə qan qusam.
Neylərəm o imanı ki, yarısı qardaşa yanmaya.
Neyləyirəm qızıl taxtı, bir qızıl baxtım olsa.
Neyniyəsən düz əyrini kəsəcək.
Nə ağacı tovla, nə iti hürdür.
Nə altda unsan, nə üstdə kəpək.
Nə artsa çiydən artar, bişmişdən heç nə artmaz.
Nə azğın ol asıl, nə məzlum ol basıl.
Nə bağım var, nə də çaqqalla davam.
Nə balın yeyirəm, nə bəlasın çəkirəm.
Nə biçinin biçirəm, nə ayranın içirəm.
Nə çapağım var çapam, nə bəxtim var tapam.
Nə çiy yeyim, nə də qarnım ağrısın.
Nə daş atdın ki, qolun da ağrısın.
Nə dərin suya gir, nə Xıdır Nəbini çağır.
Nə dəvənin südün istə, nə ərəbin üzün gör.
Nə diriyə hay verər, nə ölüyə pay.
Nə əkərsən, onu biçərsən.
Nə əmmirəm, nə əmişdirmirəm.
Nə gələndən üz çevir, nə gedəni qovar ol.
Nə işim naqabilə söz deyəm; damağına ya dəyə, ya dəyməyə.
Nə itələ yıx, nə çək durğuz.
Nə qanır, nə qandırır.
Nə qədər eşşəyi vardı, palan axtarırdı, palanı tapan kimi eşşəyi kürd yedi.
Nə qorx, nə də qorxunu ürəyindən çıxart.
Nə sal ilədir, nə mal ilədir, gülüm, ululuq kamal ilədir.
Nə söyüd ağacından bar, nə arsızdan ar.
Nə şaşqın ol basıl, nə daşqın ol asıl.
Nə şiş yansın, nə kabab.
Nə titrərsən, əllərim, verməyincə ala bilməzsən.
Nə tökərsən aşına, o çıxar qaşığına.
Nə ucudu, nə ortası, qırılıb qarın qartası.
Nə umursan bacından, bacın ölür acından.
Nə varlıya borclu ol, nə yoxsuldan alacaqlı.
Nə versən adındı, nə yesən dadındı, qalanı yadındı.
Nə yada sirrini ver, nə namərdə bel bağla.
Nə yaraşır arığa, gedə girə qoruğa?!
Nə yardan doyur, nə əldən qoyur.
Nə yaş olub sıxılmalı, nə quru olub qırılmalı.
Nə yatdı ki, nə yuxu görsün?!
Nə yatdıq, nə uzandıq, hazır oğlan qazandıq.
Nə yoğurdum, nə yapdım, hazırca kökə tapdım.
Nə zalım ol asıl, nə miskin ol basıl.
Nəcabət adamın zatında olar.
Nəciblik canda deyil, qandadı.
Nəfəsə Haqdan gəlir.
Nəfs nəfsdir, bədnəfsin adı bədnamdı.
Nərin dizi bağlı gərək.
Nisyə çaxır içən iki yol keflənər.
Nisyə girməz kisəyə.
Niyə elə yerdə yatıram ki, altıma su çıxsın?!
Niyyətin hara – mənzilin ora.
Nökər nədi, bekar nədi.
Nökərsən, niyə bekarsan? Aç qapını, ört qapını.
Növbə yetimə çatanda qaşığın dəstəsi sınar.
Nuh deyər, peyğəmbər deməz.
O
O baş qorxsun ki, dost yolunda dayanmaz.
O dağa yağar, bu dağa yağar, axırda da bura yağar.
O gəlsə daşla, sən get aşla.
O hacı, bu hacı, kim olacaq boyaqçı?!.
O haqverməzdi, bu haqbatırmaz.
O qardan bizim də qapıya yağar.
O qədər dövlətli deyiləm ki, ucuz şey alam.
O qədər küp yanında küpəçələr sınıb ki?!
O şahlıq dəvəsidi ki, yüklənməz.
O – verdiyin and, bu da buyurduğun qulluq.
Oba durdu köçməyə, qarı durdu gəzməyə.
Oba köçüb, yurd ağlayır.
Oba yiyəsiz qalanda donuz təpəyə çıxar.
Oba yox, qara yox, səndən başqa çara yox.
Obalar bizə, biz obalara.
Ocağın altdan köz, adamın altdan söz.
Ocaq içindən tutuşar.
Ocaq közsüz olmaz, gəlin sözsüz.
Ocaqdan kül əskik olmaz.
Od, düşdüyü yeri yandırar.
Od hər yana düşsə özünə yer açar.
Od olmasa tüstü çıxmaz.
Oddan kül törər, küldən nə törər?
Oddan, sudan yenə qar amannıdı.
Odla pambığın nə aşnalığı?!
Odu söndürüb külü ilə oynamazlar.
Oduna gedər Daşdəmir, suya gedər Daşdəmir, üzüvü yusun mürdəşir.
Oğlan doğdum – oydu məni, qız doğdum – soydu məni.
Oğlan evlənər, bəy oldum sanar.
Oğlanı kamal ilə, qızı camal ilə.
Oğru anası gah döş yeyər, gah döşünə vurar.
Oğru elə bağırdı, doğrunun bağrı yarıldı.
Oğru elə bilər, hamı oğrudur.
Oğru ev olmaz, ev yiyəsini evlilikdən salar.
Oğru əyri kolda gizlənər.
Oğru it xoflu olar.
Oğru it özünü bildirər.
Oğru qalana yanar, mal sahibi gedənə.
Oğru ol, xoşu ol, dilin olsun.
Oğrudan qalanı rəmmal aparar.
Oğrudan oğruya halaldır.
Oğrunu oğru əliylə tutarlar.
Oğruya and verdilər, evinə muştuluqçu getdi.
Oğul atadan görər, süfrə açar.
Oğul atanın kövşənin əkər.
Oğul düşmən qapısına aparar.
Oğul yönlü olsa neynir ata malını, Yönsüz olsa neynir ata malını?!
Oğulun əfəli qohum yerdən qız alar.
Oğurluğa dayın evinə get, tutulanda döyülmə.
Oğurluğa getsən, insafı əldən qoyma.
Oğurluğun əvvəli, o da ay işığında.
Oğurluq ilə çəngilik qırx gün gedər.
Oxuduğunu demə, anladığını de.
Oxunu atıb yayını gizlətmə.
Olacağa çarə yoxdur.
Olan yerdən olacaq.
Olan yerdən umarlar.
Olanda göz qızarar, olmayanda – üz.
Olar aşım suyu, olmaz başım suyu.
Oldu ilə öldüyə çarə yoxdur.
Olma gözəl, inciməyəsən.
Olmuş olacaqdan eyidir.
Orağı kürk vaxtı, kürkü oraq vaxtı alarlar.
Orta oyunu orta yerdə oynanar.
Ortada gedən dananı qurd yeməz.
Ortaqlı malı xalq yeyər.
Ortaqlı toyuqdan yalnız yumurta yaxşıdır.
Ortalıq qazanı qaynamaz.
Oruc tutma, namaz qılma, işin belə rast gətirsin?!.
Oruc tutmayanın oğluna Ramazan adı qoyarlar.
Ot öz kökü üstə bitər.
Ot yolun gah altında bitər, gah üstündə.
Otumu otdarsan, kəvşəyimi gətirə bilməzsən.
Otuz iki dişdən çıxan otuz iki məhləyə yayılar.
Ovçu neçə al bilsə, ayı da onca yol bilir.
Ovçu ovda, yolçu yolda gərək.
Ovçuya dağı nişan verdilər, ovu nişan verməzlər.
Ovu bərəsində vurarlar.
Ovurdunda yaxşı yer eləyibsən, baqqal armud versə.
Oyağı gözündən elər, yayağı dizindən.
Oynamaq bilməyən yerim dardır deyər.
Oynamayın, gülməyin, kəndə təzə darğa gəlib.
Oynaş yanınnan gəlib ər başı yarır.
Oynaşa umudlu olan arvad ərdən olar.
Oynayıram, gülürəm, heç oynaş yadımdan çıxmır.
Ö
Öküz cırıldamaqdan boyunduruq cırıldayır.
Öküz dəvəcən olanda, dəvə dağcan olar.
Öküz öldü, ortaq ayrıldı.
Öküzlüyə gön borc verərlər.
Öküzü durğuzub altından buzov istəməzlər.
Öküzü ölənə yol göstərən çox olar.
Öküzün böyüyü pəyədə qalıbdır.
Öküzün cütə getməyəni ətlik adına satılar.
Öküzün qaşqasını döyərlər.
Öküzün qocalanı dana-buzova qoşular.
Öl mənim üçün, ölüm sənin üçün.
Öldürən ox, günahkar ox atan.
Öldürrəm deyəndən qorxma, ölləm deyəndən qorx.
Ölən ilə ölmək olmaz.
Ölən inək südlü olur.
Ölən öldü, vay qalanın halına.
Ölənin borcunu baqqal dirilərə yüklər.
Ölər Koroğlu, getməz bu yerdən.
Ölmə eşşəyim, ölmə, yaz gələr yonca bitər.
Ölmək ölməkdir, xırıldamaq nə deməkdir?!
Ölmüş eşşəyi axtarır nalını çıxartmağa.
Ölmüş inək südlü olar.
Ölü dağı çəkilər, diri dağı çəkilməz.
Ölü dərdi dərd olmaz, haray dirinin dərdidi.
Ölü kimi ölginən, mürdəşir kimi yuyum.
Ölü mənimdi, ayağını yeyirəm.
Ölü öldü, diriyə dirilik gərək.
Ölüdən şeytan da əl çəkib.
Ölülər elə bilir, dirilər halva yeyirlər.
Ölüm haqq, miras halal.
Ölüm qaşla göz arasındadır.
Ölüm var ölüm kimi, ölüm var zülüm kimi.
Ölüm-dirim bizim üçündür.
Ölümdən başqa hər şeyə çarə var.
Ölümü görəcəksən ki, bayılmağa da razı olasan.
Ölümün atı çaparaq olar.
Ölünü öz xoşuna qoysan, vurar kəfəni batırar.
Ölünün böyüyü kiçiyi olmaz.
Ölüsü olan bir gün ağlar, dəlisi olan hər gün ağlar.
Ölüsü ölən kiridi, yasa gələn kirimədi.
Ömür qarısa da, könül qarımaz.
Ördək qaz yerişi yeriyəndə paçası aralı qalar.
Örkən nə qədər uzun olsa, yenə dolanar doğanaqdan keçər.
Örtülü bazar – dostluğu pozar.
Öyrənən ağız çərəzsiz qalmaz.
Öyrənməyə ar olmaz.
Öyündə yox urvalıx, könlündən keçir koyxalıx.
Öz çörəyini özgə süfrəsində yemə.
Öz daş-tərəzisiynən çək.
Öz evində başın bağlaya bilməz, özgə evində gəlin başı bağlar.
Öz əliylə öz ayağına balta çalır.
Öz gözündə bayquşun balası tavusdan gözəldir.
Öz gözündə tiri görmür, özgə gözündə qıl axtarır.
Öz köyşənində otlayan mal ac qalmaz.
Öz qədrin bilməyən özgə qədrin heç bilməz.
Öz qurdu özünü yeyibdi.
Öz-özünü bəyənən ağam vay!
Özü it oğludur, amma indi qurd basır.
Özü lölük olanın kisəsinin dibi dəlik olar.
Özü özünə elədiyini el yığıla eləyə bilməz.
Özü üçün yatır, özgələr üçün yuxu görür.
Özü yıxılan ağlamaz.
Özümə yer elərəm, gör bir sənə neylərəm.
Özün etdin özünə, külü səpdin gözünə.
Özündən yuxarı baxanda özündən aşağı da bax.
Özünə baxma, sözünə bax.
Özünə bir iynə, yoldaşına çuvalduz.
Özünə qıymadığını özgəyə qıyma.
Özünə umac ova bilmir, başqasına əriştə kəsir.
Özünə yeyər, özgəyə minnət qoyar.
Özünü tanımayan Allahın da tanımaz.
Özünü yorulmuş bilsən, yoldaşını ölmüş bil.
Özgə ağzına baxan ac qalar.
Özgə atına minən tez düşər.
Özgə buzovu çatı qırar.
Özgə danasını bağlıyanın çatısı əlində qalar.
Özgə evində tülküdür, öz evində aslan.
Özgə əlində kömbə böyük görünər.
Özgə qapısın bağlı istəyənin öz qapısı bağlı qalar.
Özgə özgənin namazın dəstəmazsız qılar.
Özgə özgənin ölüsün holavarnan ağlar.
Özgə pilovundan bizim şorba yaxşıdır.
Özgənin qarğası özgəyə qırğı gəlir.
Özgənin yaman gününə gülən, öz gününə ağlar.
Özgəyə quyu qazan özü düşər.
P
Padarın ulağı zağada yatar, qonağı çöldə.
Padşahı da arxasınca söyərlər.
Padşahın ayağı dəyən yerdə yeddi il ot bitməz.
Padşahsız nağıl olmaz.
Paxıl artsa, qurd artar.
Paxıl olma, qüssən olmasın.
Palaza bürün, elnən sürün.
Paltarın çirki yumaqla, ürəyin çirki deməklə.
Pambıq satan ağ itdən qorxar.
Pambıqçının ağ itdən zəhləsi gedər.
Pampağa papağı ağırlıq eləyər.
Papağı isti-soyuqdan ötrü qoymurlar.
Papaq namus üçündür.
Papaqçının könlü olsa, bir dəridən doqquz papaq tikər.
Paslı dəmirdən qılınc olmaz.
Payını yalqız yeyən tayın yalqız qaldırar.
Peyğəmbərlərdə bəs niyə Cərcisi tapdın?!
Pəzəvəngin axırı dərviş olar.
Pıç-pıç ev yıxar.
Pıç-pıç Mustafa xanı qaçırtdı.
Pilovun yağlısın yeyən yaxşı fatihə oxuyar.
Pinəçinin mayası iynəynən bizdi.
Pis günün ömrü az olar.
Pis olmasa, yaxşının qədri bilinməz.
Pis söz yiyəsinə qayıdar.
Pisi dalına mindir, ya dalına min, ikisi də birdir.
Pisliyi torpağa əkdilər, göyərmədi.
Pişik atası xeyrinə siçan tutmaz.
Pişik balasını istədiyindən yeyər.
Pişik balasını külə bulayıb yeyər.
Pişik olmayan yerdə siçanlar baş qaldırar.
Pişiyi dara qısnayanda dönər üzünü cırmaqlar.
Pişiyin ağzı ətə çatmayanda deyər qoxuyubdu.
Pişiyin dərdi iti öldürər.
Pişiyin gözü siçan deşiyində olar.
Pişiyin könlü samanlıq idi, it də qovdu saldı samanlığa.
Pişiyin qonaq yeri samanlıqdır.
Pitiklə donuz darıdan çıxmaz.
Piyada atlıya gülməsə, bağrı çatlar.
Piyadanın qaydasıdır atlıya gülər.
Polad sınar, əyilməz.
Pul can yonqarıdır.
Pul kəsəni qılınc kəsməz.
Pul verəndə mollanı meçiddə aldadallar.
Pulda vəfa olsaydı, əldən-ələ keçməzdi.
Pullu adamdan bəla da qorxar.
Pulu pul qazanar, yaxşı igid palçıq basar.
Pulun getdiyinə baxma, işin bitdiyinə bax.
Pulun verən mal alar, heç verməyən nə alar?
R
Rahat durmayan narahat olar.
Rahatlıq istəyən adam – kar, kor, lal gərək.
Ramazanda yalan deyən bayramda üzü qara çıxar.
Rast gəlməyən işə peşiman olma.
Rəhbərə yol görsətmə.
Rəhmət yazana, lənət pozana.
Rəngimə bax, əhvalımı xəbər al.
Ruzi həllacbazarda gəzir.
Ruzi qismətnən gələr.
Ruzi olsun, ocaqda olsun.
Ruzinin gələn vaxtı köpəyi yuxu tutar.
S
Sabun qara palazı ağartmaz.
Saçı ölünün üstə kəsərlər.
Sadağa qada qaytarar.
Sadağa saraydan çıxmaz.
Sadağa verən əllər dərd görməz.
Sağ armud sapdan düşməz.
Sağ əl verəni sol əl gərək bilməsin.
Sağ əlin sol ələ xeyri yoxdu.
Sağ gözü sol gözə möhtac olmasın.
Sağ gözü tut, sol gözdən ona işıx yoxdu.
Sağalsa həkiməm, sağalmasa mən kiməm?
Sağlığında kor Fatma, öləndə badam gözlü?!
Sağlığında nəydi ki, sayrılığında nola?!
Sağmal inək bizdə, satdıq yağ sizdə.
Sağsağan kəkliyə baxar, öz yerişin itirər.
Sahibindən qabaq bostana girmə.
Sahibsiz qoyunu qurd yeyər.
Saxla gönü, gələr günü.
Saxla samanı, gələr zamanı.
Saxsıya verə-verə çıxdı misin bahası.
Sakitliklə olan iş qışqırıqla başa gəlməz.
Saqqal feyz olsaydı, keçi şeyxlik elərdi.
Saqqalım yoxdu, sözüm ötmür.
Salam Allahın adıdır.
Salavat gücə bağlıdı.
Sallaqxana köpəyi arsız olar.
Saman sənin deyil, samanlıq ki sənindi.
Samanın tüstüsü göz çıxardar.
Sambalı xoş, içərisi boş.
Sanılı pul durumsuz olar.
Sap üzülən yerdən qırılar.
Sarı yağnan yağlayır, sarımsağnan dağlayır.
Sarımsağı gəlin eləmişlər, qırx gün qoxusu çıxmamış.
Sarsaqlar olmasaydı, yaltaqlar acından ölərdi.
Satdığın kimi al.
Savab tökülüb, yığanı yoxdur.
Savaşanda barışmağa da üz yeri qoyarlar.
Sayanın quluyam, saymayanın ağası.
Saydığını qoy kənara, gör fələk nə sayır.
Sayğısız igidi düşmən aldadar.
Saymaz it adam tutar.
Sel gətirən ucuz olar.
Selbəni meyvəli ağaca atarlar.
Sevənin gözü kor olur.
Sevgi od deyil, amma oddan yamandır.
Sevgi adamı selə verər.
Sevindim – quşum var! Quşum var! Aralığa çıxdı sərçə balası.
Seyid cəddinə arxayın olar.
Səbir acıdır, meyvəsi şirin.
Səbir ağacı hər bağda göyərməz.
Səbir Allahdan, səbirsizlik Şeytandan.
Səbir cənnət açarıdı.
Səbir eləyən muradına yetişər.
Səbir eyləyənin ağzı bal dadar.
Səbir eylərəm, səbir daşı, çatladı ürəyim başı.
Səbir ilə halva olar, ey qora, səndən.
Səbir-səbir, axır bir sınıq qəbir.
Səhər günüylə qızmayan axşam günüylə qızınmaz.
Səhvi dəyirmançı elər; buğda aparar un gətirər.
Səksən doxsan, bir gün yoxsan.
Sən ağa, mən ağa, inəkləri kim sağa.
Sən ağacı əlinə al, oğrunu it qapacaq.
Sən ağacı götür, suçlu özün bildirər.
Sən baş vurdun, mən ayaq, gəl bunu ortalayaq.
Sən bizim nəhrəmizi çalxala, mən gedim bəylik evinin nəhrəsini çalxalamağa.
Sən burda dur, yamanca, mən bir yaxşısın tapılınca!
Sən doğru ol, əyri bəlasın tapar.
Sən gördüyün ağaclar kürəkliyə kəsildi.
Sən gündüz gedən yolları mən gecə ilə gəlmişəm.
Sən haqnan ol, haqq da sənlə olar.
Sən ki qorxursan pişikdən, niyə çıxırsan deşikdən?
Sən qurd isən, al görüm, mən çobanam, vermərəm.
Sən məni atının tərkinə almırsan, mən səni itimin tərkinə almaram.
Sən mənim bir üzümü ağart ki, mən də sənin iki üzünü ağardım.
Sən oxuyanları mən toxumuşam.
Sən razı, mən razı, nə qələt eləyir qazı?!
Sən saydığını say, gör fələk nə sayır.
Sən sözü at, yiyəsi özü götürər.
Sən yediyini bilməsən, mən doğradığımı bilirəm.
Səndən ehtiyacı olanı başqasına möhtac eləmə.
Səndən hərəkət, məndən bərəkət.
Səndən qüvvətli ilə tutuşma.
Səndən ötrü xəstə olana sən öl.
Sənə güvəndiyim dağlar, sənə də qar yağarmış.
Səni istərəm, çox istərəm, bir gözünü yox istərəm.
Səni səndən soruşmazlar, eldən soruşarlar.
Sənin atın mənim arpamın gücünə yorğa gedir.
Sənin həftəndən motal olmaz.
Sənin üçün ya bağa yarpağı, ya quzu qulağı.
Səninki səndə, mənimki məndə.
Sənətə kəc baxan ac qalar.
Sənətinə kim xor baxar, boynuna torba taxar.
Sərçə dağdan küsüb, dağın da xəbəri yox.
Sərçə nədi, bildirçinə don biçə?!
Sərçədən qorxan gərək darı əkməsin.
Sərçənin nəğməsi yox, civ-civi çox.
Sərv ağacı nə qədər uca ola, əsli yoxdu, budağında bar olmaz.
Sıyıq ilə yıxılan ev aş bişir viran olsun.
Siçan görəndə pələngə oxşayan pişik pələng görəndə siçana dönər.
Siçan olmamış dağarcığı dəlir.
Siçana dedilər: Bu deşikdən çıx, gir o deşiyə, beş min altun verək sənə! Siçan dedi: Bunda nə var? mənzili yaxın, pulu çox?!
Siçandan olan torba kəsər.
Sidq ilə qara daşdan mətləb almaq olar.
Sifariş ilə hac qəbul olmaz.
Sirkə nə qədər tünd olsa öz qabını çatladar.
Sirkə-sarımsağını hesab eləyən, paça yeməz.
Sirr açandan el qaçar.
Sirrivi vermə yaruva, yaruvun da yarı var.
Siyavuş qanıdı – yatmaz.
Sizin evdə yeyək, bizim evdə oynayaq.
Sizin qazanınız var, biz vuraq güvəcimizi sındıraq?!
Soğan göyərdi, dedi: mən də bir güləm.
Soğan seyrək olduqca başı yekə olar.
Soğan yeməyibsən, için niyə göynəyir?!
Sonalayan ya kora, ya keçələ.
Sonanı göldə, tərlanı çöldə.
Sonradan gələn buynuz qulağı keçdi.
Sonrakı peşmançılıq fayda verməz.
Sonsuz adam dövləti çox istər.
Soruşan dağlar aşar, soruşmayan düzdə çaşar.
Soruşa-soruşa İstanbula getmək olar.
Sovqatın adı birdi.
Söhbət ki var, darı torbasıdı, deşilsə – axacaq.
Söhbətin şirin yerində moltanı gəldi: “Allah saxlasun!”
Söyləyəndən dinləyən arif gərək.
Söyləyənə baxma, söylənənə bax.
Söymə nökər babamı, söyməyim bəy babanı.
Söyüd ağacı bar verməz.
Söz ağızdan çıxıncan sənindi.
Söz bir olsa, zərbi kərən sındırar.
Söz danışıqdan keçər.
Söz dediyin dəmirdir, döyüldükcə uzanar.
Söz eşitmək ədəbdəndir.
Söz gəldi, məqamında de gəlsin.
Söz haqdan gəlir.
Söz ki var, bir ucu yalandısa, bir ucu doğrudu.
Söz odur ki, haqqa vara.
Söz sahibi ölsə də, söz qalır.
Söz sözü çəkər.
Söz sözün söykəyidir.
Söz vaxtına çəkər.
Söz var el içində, söz var ev içində.
Söz var – gələr keçər, söz var – dələr keçər.
Söz var xalx içində, söz var xılx içində.
Söz var şahid istər, söz var şahidi özündəndi.
Sözə gələndə usta, işə gələndə xəstə.
Sözü ağızda bişir de.
Sözü at yerə, gedər yerin tapar.
Sözü deynən alana, qulağında qalana.
Sözü unamadan yiyəsini qınama.
Sözü uzadarsan, bəsdir deyərlər.
Sözü yerində söylə.
Sözün başı axırından anlanar.
Sözün bilməyən ağız başa toxmaq vurdurar.
Sözün damarı olar, çəkdikcə uzanar.
Sözün doğrusu dəmiri dələr.
Sözün doğrusunu de, atını min qaç!
Sözün doğrusunu uşaqdan xəbər al.
Sözün düzünü zarafatda deyərlər.
Sözün yaxşısı baldan dadlıdır.
Sözün yanlışı olar, yalanı olmaz.
Sözünü bilməyənə aşağı başda da yer yoxdu.
Su axar, çuxuru tapar.
Su axdığı yerdən bir də axar.
Su başdan aşanda ya bir qarış, ya yüz qarış.
Su başdan bulanıqdır.
Su bulandırmaqla balıq tutulmaz.
Su bulanmayınca durulmaz.
Su çəkən də mən olum, bərə gəzdirən də?
Su çıxmaz arxa cuvar qoydular, adımı da qoydular yarıtmaz.
Su da bir yerdə qalanda iyiyər.
Su gəldiyi arxa bir də gələr.
Su girdi qaba – oldu içməli.
Su hər şeyi təmizlər, üz qarasın təmizləməz.
Su ilə odun nə oyunu var?!
Su kiçiyindir, yol böyüyün.
Su meymunun boğazına çıxanda balasını ayağı altına alar.
Su murdarlıq götürməz.
Su özünə yol elər.
Su sənəyi suda sınar.
Su yatar, düşman yatmaz.
Suda boğulan ilana sarılar.
Sudan ayrılan balığın oddan nə qorxusu?!
Susuz it kəhrizə baxar.
Suyu ağaşlı yerdən, qızı qardaşlı yerdən.
Suyun əvvəli bulantı gələr.
Suyun lal axanından, adamın yerə baxanından.
Suyun yavaşından qorx.
Susmaq da bir cavabdır.
Sübhün açılmasını xoruz anlar.
Süd ilə girən sümüklə çıxar.
Süddən ağzı yanan qatığı üfləyə-üfləyə içər.
Südə gəldiyi yetməz, sərnici də dalında tutur.
Südlü inək ol, vur dolu sərnici dağıt.
Südlü qoyun sürüsündən çıxmaz.
Südün qədrini qısır əmən dana bilər.
Südünə kəm baxanın gözlərinə ağ damar.
Süfrədə əlini saxla, məclisdə dilini.
Süfrənin başı-ayağı olmaz.
Sürü axsaqsız olmaz.
Sürü çobansız olmaz.
Sürü qoyun sizdə, satdıq yağ bizdə?!
Sürü sənə qurbandır, amma çəpişin biri bir tümənə.
Sürü tama, dərd adama çövşüyər.
Sürüdən ayrılan qoyunu qurd yeyər.
Sürüyə qurd gələndə vay bir keçisi olanın halına!
Ş
Şad günün dostu çoxdu.
Şadlığına şitlik eləmə.
Şah Abbasa yaradı, keçəl Abbasa yaramadı?!
Şah bilər, şahsevən bilər.
Şah da bilir Şirvan sünnüdür.
Şah Xudabəndə, səninki səndə, mənimki məndə.
Şah-şah dediyim öz canım üçündür.
Şahın da dəvələri ayaqyalın gəzər.
Şahın ürəyi Allahın əlindədi.
Şahsənəm oğlan doğub!
Şalğam şorbasında turp özünü yağ sanar.
Şam ağacından ağıl olmaz, el oğlundan oğul olmaz.
Şam bahadı – korun nə vecinə.
Şey qurdlayar – duz səpərlər, duz qurdlayar – nə səpərlər?!
Şeytan başqa, cin başqa.
Şeytan çox bildiyindəndi bir gözü kor olubdu.
Şeytan əzabda gərək.
Şeytan getdi, meydan bizə qaldı.
Şeytan karxanası boş qalmaz.
Şeytan olmasa qurd qoyunla gəzər.
Şeytanın dostluğu dar ağacına qədərdir.
Şeytanla şərikli buğda əkən saman biçər.
Şəfa Haqdandır, həkim könül xoşluğu.
Şəfa verən ağıdan da verə bilir.
Şəhər burclu-qalalı gərək, igid başı bəlalı.
Şəhəri gördün gözü qıpıq, sən də ol gözü qıpıq.
Şər deməsən, xeyir gəlməz.
Şərik yaxşı olsaydı, Tanrı özü üçün tutardı.
Şərikli qazan gec qaynar.
Şərti şumda kəs, xırmanda yabalaşma.
Şıqqıldatmağa qozum var, cırıldatmağa bezim.
Şir gərək pəncə vura şir ilə.
Şir qocalanda özünə gülməyi gələr.
Şirin dil ilanı yuvasından çıxardar.
Şirin dil yüz evi yeyər, acı dil bir evi yeyə bilməz.
Şirin sözün şirin də cavabı olar.
Şirin-şirin yeməyin acı-acı qusmağı da var.
Şirincə gəl, şirincə get.
Şor yer sünbül gətirməz.
Şoranlıqda eşşək tapdın, erkək-dişiliyin axtarma.
Şor yeyən suya gələr.
Şordu, şor deyirəm.
Şöpərək gecə gəzər, gündüz gəzməz, elə bilər özü bilər, özgə bilməz.
Şux tərlan yerində cürə bağlanıb.
T
Ta yeməsən bilməzsən.
Taxça mənə qaldı, Şeydalı, boxça mənə qaldı, Şeydalı.
Taxçadakı qarnında, boxçadakı əynində.
Taxt mənimdi, üstündə yatmıram, altında yatıram.
Tamahkarı yalançı aldadar.
Tamarzıdan al, öyrənmişə ver.
Tanrı dəvəyə qanad versəydi, yıxmadığı dam qalmazdı.
Tanrı verən dövləti bəndə ala bilməz.
Tanrıdan gəlməsə, bəndədən nə gələr?!
Tapan tapanın olsa, çöldə çoban bəy olardı.
Tarı ac istəyəni bəndə doydura bilməz.
Tarı bilir kim qazana, kim yeyə?!
Tarı bir yandan bağlasa, bir yandan açar.
Tarı eşşəyi tanıyırdı buynuz vermədi.
Tarı qarğıyanı peyğəmbər əsası ilə döyər.
Tarı mənəm, yağmanam.
Tarının günü bir çuval darıdan da çox.
Tarısın tanımayandan sən nə umursan?!
Tarlada izi olmayanın süfrədə üzü olmaz.
Tat ata mindi, Tanrısın tanımadı.
Tava dəlik, tas dəlik, boş da gəldi üstəlik.
Taylı tayın tapmasa, ah-vayla keçər günü.
Tazı heyiz olanda dovşan kənd qırağında gəzər.
Tazının heyizliyindən dovşan samanlıqda doğar.
Tazının topal olduğu dovşanın qulağına yetişib.
Tazının yiyəsi varsa, dovşanın da Allahı var.
Tək daşdan divar olmaz.
Tək əlin səsi çıxmaz.
Tək gəzən dananı qurd yeyər.
Tək qoyundan sürü olmaz.
Təklik Allaha yaraşır.
Təkə sürüyə böyük olmazdı, qoyunlar qoyun olsaydı.
Təkədə qoç hünəri olmaz.
Təqdir ilə yazılan tədbir ilə pozulmaz.
Tələsənin kündəsi küt gedər.
Tələsik işə şeytan qarışar.
Tələsirsən, yavaş yeri.
Tənbəl dağda qar gördü, yorğanına büründü.
Tənbəl günortayacan neyləyib ki, günortadan sonra neyləsin?!
Tənbələ dedilər: qapını ört, dedi: yel əsir örtər.
Tənbələ həftənin hər günü cümədir.
Tənbələ iş buyur, sənə ağıl öyrətsin.
Tərə yeyən də yaza çıxar, kərə yeyən də.
Tərəkəmə öz obasını Bağdaddan böyük bilər.
Tərəkəmə pendirində qurd görməz.
Tərlan yerin çalağan tutmaz.
Təzə ay doğanda köhnə ayı doğrayıb ulduz elərlər.
Təzə gəldi bazardan, köhnə düşdü nəzərdən.
Təzə kuzə suyu sərin saxlar.
Təzək yığan əllər, ipək gördü dolaşdı.
Tikan əkən gül götürməz.
Tikan olub ayağa batınca gül ol yaxaya sancıl.
Tikə üstündə dost olan il uzunu küsülü olar.
Tikə dostu dost olmaz.
Tikə qarın doyurmaz, məhəbbət artırar.
Tox elə bilər heç acmaz, ac elə bilər heç doymaz.
Tox ikən yemək yeyən məzarın dişiynən qazar.
Tox it ac bəydən yaxşıdır.
Toxun acdan nə xəbəri?!
Toxum torbada göyərməz.
Ò
Òoxómlóğa ùaram ãatñan áitməç.
T
Toxumu gətir, yer axtar.
Topal eşşəklə karvana qoşulma.
Topalla gəzən axsamaq öyrənər.
Tora düşən səbr eləməsə, özün ölümə verər.
Torpaq deyər: – öldür məni, dirildim səni!
Torpaq deyər: – Sən mənə tər ver, mən sənə zər verim!
Tovuz quşunu tükünə görə kəsərlər.
Toy da olsa toyuğun vayıdı, vay da olsa.
Toy günün qoyub, vay günün oynayır.
Toya getmə, yasa get.
Toydan sonra nağara, xoş gəldin, Bayram ağa.
Toysuz ev tapılar, vaysız ev tapılmaz.
Toyuğun başı kəsiləndə də gözü eşənəkdə qalar.
Toyuğun cəriməsi yumurtasıdı.
Toyuğun gözü küllükdədi.
Toyuğun qıçı birdi ki, bir.
Toyuğun uçuşu zibilliyə qədər olar.
Toyuq anasından süd görməyib.
Toyuq bir su içər, bir Allaha baxar.
Toyuq bir yumurta yumurtlasa, yüz öylü qonşuya xəbər elər, gomuş doğsa heç səsi çıxmaz.
Toyuq istər qaz yerişi yeriyə, vurar çəçənəyi çatlar.
Toyuq yumurtasına görə qaqqıldar.
Tökülən çanaq daha dolmaz.
Tövbə toxluqdan çıxar, dua yoxluqdan.
Tövbəsini sındıran məlundu.
Tövlə dibindən yoxdur, deyir at yəhərlə.
Tula itdən äə murdar.
Tumançağın yuxusuna beş arşın bez girər.
Tumanım, köynəyim özümnən, becə yerə düşdüm xalxın gözünnən.
Turac əti yemisən? – uçducağın görmüşəm.
Tutamalı arvad, etibarlı at kişiyə addır.
Tutu, çiyələyi birdən dəydi.
Tutulmamış oğru – xandan-bəydən doğru.
Tülək tərlan yerinə sar bağlamaq olmaz.
Tülkü çox bildiyindən tələyə düşər.
Tülkü dəliyə girə bilmir, quyruğuna süpürgə bağlayır.
Tülkü suvaxlı bağa girməz.
Tülkü tülkülüyünü bildirincə dərisin boğazından çıxardarlar.
Tülkü tülküyə buyurar, tülkü də quyruğuna.
Tülkü var gödən çıxarır, qurdun adı bədnamdır.
Tülküdən bic heyvan yoxdu, cələyə düşəndə dörd ayağından düşər.
Tülkünü dərisi xatirinə qovarlar.
Tülkünün andına inanım, xoruzun quyruğuna?
Tülkünün gedib-gələcəyi kürkçü dükanıdır.
Tülkünün meydanda nə işi var, dərisinə qiymət qoysunlar?!
Tülkünün şahidi quyruğudur.
Tülkünün zirəngi iki ayağından tələyə düşər.
Tünd gedən tez yorular.
Türk atının samanı bol gərək.
Türk bilir dağarda nə var.
Türk gedən yerə bərəkət gedər.
Türk söydükcə qızar, durduqca bezər.
Türkün gəlişi, tatın görüşü.
Türkün sonrakı ağlı.
Türkü at yıxar, tatı ət.
Tüstü kötükdən çıxar, budaqdan çıxmaz.
U
Uca dağın başı qarlı olar.
Uca-uca dağlar başı qarlı da olur, qarsız da, igidlərin canı sağ olsun, varlı da olur, varsız da.
Ucuz aldın; quyruğunu düyünlə.
Ucuz ətin şorbası olmaz.
Ucuz illətsiz, baha hikmətsiz deyil.
Ucuz verən tez satar.
Ucuzdan bahası olmaz.
Ucuzdur var illəti, bahadır var hikməti.
Ucuzluqda alanın üzün görmə, bahalıãda satanın.
Uçmaqda turac, qaçmaqda ceyran.
Ulamağın bilməyən köpək sürüyə qurd gətirər.
Ulduzu barışmayanın salamı da savaşdır.
Ulu sözünə baxmayan ulaya-ulaya qalar.
Umac özün aş bilər, qarğa özün quş bilər.
Uman yerdən küsərlər.
Umud qaldı kosaya, kosa saqqalın daraya.
Umulmayan daş yarar baş.
Usta əli dəyməyən iş haramdır.
Usta görməyən şəyird ondan-bundan qarmalar.
Usta görməyən şəyirdin gözü əllərdə qalar.
Uşağa iş buyur, dalıyca yüyür.
Uşağa yoldaş olma, sən yıxılsan gülər, özü yıxılsa ağlar.
Uşağı sevərlər beşikdə, əri sevərlər döşəkdə.
Uşağı yeməù böyütməz, fərəh böyüdər.
Uşağın hökmü padşahın hökmündən artıq.
Uşaq adamı qanlı qapısına aparar.
Uşaq atasından güclüsün bilməz.
Uşaq gördüyün götürər.
Uşaq olan evdə qeybət olmaz.
Uşaq yıxıla-yıxıla böyüyər.
Uşaq yıxıldığı yerə baxar.
Uşaqdan al xəbəri.
Uşaqlıqda yalan deyənə böyüyəndə inanmazlar.
Utan utanmazdan, qorx qorxmazdan.
Utananın oğlu olmaz.
Utanmasan oynamağa nə var ki?!
Utanmaz üzdən qara nə var?!
Uyuşar - qatıq yeyərik, uyuşmaz - süd içərik.
Uzaqdan baxana dava asan görünər.
Uzaqdan baxırsan, sambalı xoşdu, Yaxından baxırsan, quşqunu boşdu.
Uzun adamın ağlı topuğunda olar.
Uzun axmaq olar, güdə fitnəkar.
Uzun sözün qısası, gəlin, səni sevmişəm.
Uzun yaşın axırı yenə ölümdü.
Ü
Ürək istəyəni əl eylər.
Ürək ki var, şüşədir, sındırarsan kim yamar?!
Ürək öz dostun tanıyar.
Ürək yanmasa, gözdən yaş çıxmaz.
Ürəkdə olmayanı dil deməz.
Ürəkdən ürəyə yol olur.
Ürəyi yanan yaxşı fatihə verər.
Ürkütməsən sanamaq olmaz.
Üstümü unlu görüb adımı dəyirmançı çağırma!
Üz döndü, könül döndü.
Üz görən iman görməyib.
Üz ki var, ürəyin aynasıdır.
Üz üzdən utanar.
Üz vermə - arsız olar, az vermə - xırsız olar.
Üzü bəzək, içi təzək.
Üzü üstə gələni arxası üstə çevirməzlər.
Üzük nişanəsindən ürək nişanəsi yaxşıdır.
Üzüyü qaşla tanırlar.
V
Vaxt ikən ağla, aşiq, el gələr, tünlük olar.
Vaxt olar ki, şahın da qaraçıya işi düşər.
Vaxtını itirən baxtını itirir.
Vaxtsız açılan gül tez solar.
Vaxtsız banlayan xoruzun başın kəsərlər.
Vaxtsız qonaq öz kisəsindən yeyər.
Var evi kərəm evi, yox evi vərəm evi.
Var var üstündən gələr.
Var yıxmayanı fələk də yıxmaz.
Varını verən utanmaz, yoxdan verən axmaqdır.
Varkən yox demə, cavabı yoğnuq olar.
Varlığa nə darlıq.
Varlığa tələsən yoxsulluğa tez düşər.
Varlının xoruzu da yumurta qoyar, toyuğu da.
Varlının iti harın olar.
Varlının könlü oluncaya qədər kasıbın canı çıxar.
Varlının varı kasıbın çənəsini yorar.
Varsa hünərin, hara getsən var yerin.
Vay ondadır çarvadar bacadar ola.
Ver yeyim, ört yatım, gözlə canım çıxmasın!
Verdiyin bir yumurta, onu da yırta-yırta.
Verən əl alan əldən üstün olar.
Verən əl dərd görməz.
Verən əli hər kəs sevər.
Verən əli kəsməzlər.
Verəndə imam olar, alanda şümür.
Verərsən pendir – elərəm kəndir, Verərsən aş – elərəm baş.
Verim vara baxmaz.
Vəfalı dost yad olmaz, görməsə yüz il səni.
Vəsmə bol olanda qaşa da çəkərlər, gözə də.
Vətən viranə də olsa, yenə cənnətdi.
Vətən yadına düşən qərib ağlamasın neyləsin?!
Vətənə gəldim, imana gəldim.
Vətənsiz olan kəfənsiz qalar.
Vəziri qarğa olanın ağzı zibillikdə gərək.
Vur babam, dövran sənindir.
Vur dedik, öldür demədik.
Vur deyənlə vuran yarıdır.
Vur ki beşik daldadı, Seyyid Əli xırmandadı.
Vura bilməyən, daşın böyüyündən yapışar.
Vuran igid dayısına gəyəşməz.
Vuran oğul ataya baxmaz.
Vuran öküzə Allah buynuz verməz.
Vurram ölər, kiş deyərəm – getməz.
Vurum uşağım öldürüm, qonşuma ad qazanım!
Vuruşun kor vuruşuna oxşamır.
Y
Ya bu dəvəni güdməli, ya bu diyardan getməli.
Ya dağ ətəyində, ya bəy ətəyində.
Ya dəvə ölər, ya dəvəçi, ya da üstündəki hacı.
Ya qarnımda, ya könlümdə.
Ya lələ şələni basar, ya şələ – lələni.
Ya unçu ölər, ya dəyirmançı.
Ya zatdan, ya süddən.
Yabılarda qotur yabı mərd olar, yorulanda yiyəsinə dərd olar.
Yabıya tumar eləsən şıllaq atar.
Yad gəlib aşna olunca aşna-yar əldən gedər.
Yad itin quyruğu qısılı olar.
Yada arxa verən tək qalar.
Yaddan yoldaş olunca qardaş əlindən gedər.
Yağ yağ üstə gedər, yarma yavan qalar.
Yağ yeyən it tükündən məlum elər.
Yağlı əlin var sürt öz başına.
Yağıdan qalanı yağmur apardı.
Yağışdan çıxdıq, yağmura düşdük.
Yaxşı at köhnə çulun altda da bilinər.
Yaxşı at özünə qamçı vurdurmaz.
Yaxşı at yemin artırar, pis at qamçısın.
Yaxşı ata bir qamçı, yaman ata min qamçı.
Yaxşı bez arşınsız da satılar.
Yaxşı biçinçi xərcin yerdən çıxardar.
Yaxşı dost qardaşdan əzəldir.
Yaxşı dost yaman gündə bilinər.
Yaxşı elə yaxşıdı, çalış yamanı yaxşı elə.
Yaxşı getməyincə qədri bilinməz.
Yaxşı gündə düşmən gələr dost olar, igid odur yaman gündə dayana.
Yaxşı gündə yad yaxşı, yaman gündə vay qohum!
Yaxşı günün yoldaşı, yaman günüm düşdü gəl!
Yaxşı igid dalı gözlər, yaxşı at qabağı.
Yaxşı igidin adını eşit, üzünü görmə.
Yaxşı niyyət – yarım dövlət.
Yaxşı oğul – ata bağı, pis oğul ürək dağıdı.
Yaxşı olanda – xanımdan, pis olanda – qaravaşdan.
Yaxşı ovçunun toruna ov öz ayağıyla gələr.
Yaxşı övlad atasını vəzir elər, pis övlad rəzil.
Yaxşı saxla adını; bədnamçılıq el gəzər.
Yaxşı saxla aşığı; bədnamçıdı – el gəzər.
Yaxşı, yaxşılığın deyilir, yaman, nəyin deyilir?
Yaxşıları yer tanıyar.
Yaxşılığa yaxşılıq hər kişinin işidi, Yamanlığa yaxşılıq ər kişinin işidi.
Yaxşılığa yamanlıq – kor eşşəyə samanlıq!
Yaxşılığın əcrin Allahdan istə.
Yaxşılıq elə at dəryaya, balıq bilməz, Xalıq bilər.
Yaxşılıq baş ucaldar.
Yaxşılıq bilməyən adam adam yerinə sayılmaz.
Yaxşılıq yerdə qalmaz.
Yaxşını yada vermə - hayıfdı, yamanı da vermə ayıfdı.
Yaxşıya yanaş, yamandan uzaş.
Yalan olmasa, doğru yeriməz.
Yalan sözdə bağlanan işdə açılar.
Yalan tez ayaq tutar, amma yeriməz.
Yalan ki var, doğrunun quludur.
Yalançı kimdir? - Hər eşitdiyin danışan.
Yalançı olmasaydı doğru danışan bilinməzdi.
Yalançı şahidi uzaqda istər.
Yalançı tamahkarı aldadar.
Yalançılıq üz qızardar.
Yalançını mənzilinəcən qovarlar.
Yalançının evi od tutdu yandı, heç kim inanmadı.
Yalançının ipiynən quyuya düşən quyuda qalar.
Yalançının işığı yarıyacan yanar.
Yalançının yaddaşı olmaz.
Yalanın xoruzu yoxdur ki, banlasın.
Yalanla dünyanı gəzmək olar, amma qayıtmaq olmaz.
Yalavac üçün yay da borandır.
Yalqız quş yuva salmaz.
Yalvaranın tarısı olmaz.
Yaman atın yolu uzun olar.
Yaman baş yiyəsinə donuz güddürər.
Yaman günə səbr edən yaxşı günə tez çatar.
Yaman günün ömrü az olur.
Yaman qonşu, kor oğul: qov yanından – qadadı.
Yaman yerdə ot bitməz.
Yaman yeyənin olsun, yaman deyənin olmasın.
Yamanı yaman gündə.
Yan mənə, yanım sənə, qurbandı canım sənə.
Yanan öz dərdinə yanar.
Yanan yerdən tüstü çıxar.
Yanana yanmazlar.
Yandırdığın yovşan, ağlatdığın – dovşan.
Yanıq mal, hara gedirsən? – Yandırmağa.
Yanmayanda yanmaz, ha yellə, ha ətəklə.
Yanlış da bir naxışdır.
Yanlış hesab Bağdaddan qayıdar.
Yanşağı cəhənnəmə atdılar, dedi: - odunu yaşdır!
Yar bağı, söhbət bağı.
Yar getdi, yeri qaldı.
Yardan danışıram, yar görməmişəm.
Yarı gör özün danış, ev yıxar ara sözü.
Yarından ayrılan yeddi il ağlar, yurdundan ayrılan ölüncə.
Yara var bağlarlar, yara var dağlarlar.
Yaralının dərdini nə bilər yarasızlar.
Yarası avand olanın təbibi qabağına gələr.
Yaraşığın yaraşığı – bəzəknən.
Yarımayan gəlinin salamı söyüş olar.
Yas yiyəsi ovunub, yasa gələn ovunmayıb.
Yaş ağac tez əyilər.
Yaş ağaca balta vuran əl enməz.
Yaş odun satmayıbsan, niyə qorxursan?
Yaşına-yaşına, çıxdın ocaq başına.
Yatağan aslandan gəzəyən tülkü yaxşıdır.
Yatan aslan olursa fürsət hə oyağındı.
Yatan ilanın quyruğunu basdama.
Yatan iti oyatma.
Yatan öküzün başına duran öküz batırar.
Yatan ölməz, yetən ölər.
Yatmağına baxanda gördüyü yuxuya min şükür.
Yava it nə özü yeyər, nə başqasına yedirər.
Yava itin yava küçüyü olar.
Yay fağırın yorğan-döşəyidi.
Yayda başı bişənin qışda aşı bişər.
Yayda yatanı ilan vursun, qışda işə gedəni borana düşsün.
Yayı işlə, qışı ye.
Yayı kölgədə oturan qışı ocaq axtarar.
Yaylaq yolunun yoxuşu varsa, enişi də var.
Yaz əkinçi – qış dilənçi.
Yaz qışından bəlli elər, qız qardaşından!
Yaz gününün yağışı, ər arvadın savaşı.
Yaza çıxartdıq dananı, bəyənməz oldu ananı.
Yaza, qışa bir ağıl neyləsin.
Yazın hərəkəti - payızın bərəkəti.
Yazan sən, pozan sən, kim deyər yalansan.
Yazılan yazı başa gəlir.
Yazılana pozu yoxdur.
Yazılandan qaçmaq olmaz.
Yekə baş yiyəsinə donquz güddürər.
Yel ilə gələn, sel ilə gedər.
Yel qayadan nə aparar?!
Yelinən gələn yelinən gedər.
Yelpənək puluna alınan eşşəyin ölümü sudan olar.
Yemə namərd çörəyini, axır başına vurar.
Yeməkdənsə ümidli olmaq yaxşıdır.
Yeməklə dost olan hər gün küsülü gəzər.
Yeməknən doymayan yalamaqnan heç doymaz.
Yeməyin yalqız yeyən yükün yalqız qaldırar.
Yeməyən qurd barama sarımaz.
Yeyən bilməz, doğrayan bilər.
Yeyər ağız, utanar üz.
Yeyici üçün Allah yetirər.
Yeyilənim yeyilir, qonağım küsülü gedir!
Yemiş vaxtı xırçının qulaqları kar olar.
Yengəmiz Yetər oldu, günümüz betər oldu.
Yer bərk olanda öküz öküzdən görər.
Yer bəyin, yurd xanın, işlə ha, çıxsın canın.
Yer qatı, göy iraq.
Yer var danışarlar, yer var udarlar.
Yerə düşməklə gövhər qiymətdən düşməz.
Yeri-yeri kürkü yırtıq, nəyindi məndən artıq? Atım atına barabar, tulam da səndən artıq.
Yerin də qulağı var.
Yeriyən at yemin özü artırar.
Yersiz gəldi – yerli, qaç.
Yersiz söz dostu düşman eləyər.
Yetim, kimə zərər verərsən? - Mənə çörək verənə!
Yetim qızsan, qıvrıl yat!
Yetim malı oddan yaman yandırar.
Yetim oğurluğa çıxar, ay ilk axşamdan doğar.
Yetim öləgən olar.
Yetim yarımaz, yarısa da, qarımaz.
Yetimə ay da qaranlıqdı, gün də.
Yetimə çörək ver, borclu çıx.
Yetimə vay-vay deyən çox olar, çörək verən az.
Yetimi vurma, döymə, çörəyini əlindən al.
Yetimin ağzı aşa, başı daşa.
Yetimin bağrı yağ bağlamaz.
Yetimin qaydasıdı, gec gülər, tez-tez ağlar.
Yeyin at özünə qamçı vurdurmaz.
Yezidin Şama getməyi gerçək oldu.
Yığma dən üçün xırman açılmaz.
Yıxılan yıxıldığı yerdən qalxar.
Yıxılana balta çalan çox olar.
Yıxılanın dostu olmaz.
Yıxılmasa dikəlməz.
Yırtıcı quşun ömrü az olar.
Yiyəsinin yanında pişik də it basar.
Yoxa qələm işləməz.
Yoxsul axça tapdı, yer tapmadı.
Yoxsul yoxsul, oduna, suya da yoxsul?
Yoxsulun ahı taxtdan endirər şahı.
Yoxsulluğa düşməyən varlığın qədrin bilməz.
Yoxsulluğu yox olsun.
Yoxsulun üzü qaradır.
Yol bilən karvana qatılmaz.
Yol oğrusu ol, yoldaş oğrusu olma.
Yol yeməyi yük olmur.
Yolçudan yolçuya pay olmaz.
Yolçuluğa gedən çölməyin dalısında tutmaz.
Yolçunun torbasından tutmasan, ağacın əldən qoymaz.
Yoldan çıxanı yol vurar.
Yoldan çıxmaq eyib deyil, yola gəlməmək eyibdir.
Yoldan çıxsan da, eldən çıxma.
Yoldan irəli yoldaş, eldən irəli qardaş.
Yoldan qal, yoldaşdan qalma.
Yoldaş yolda sınanar.
Yoldaşıma ağac dəydi, elə bildim saman çuvalına dəyir.
Yoldaşının sözünə inan, özünkündə dayan.
Yoldaşını bab elə, görən desin ha belə.
Yoldaşını göstər mənə, sənin kim olduğunu deyim.
Yolsuz gedən tez yorular.
Yolsuzu yola tapşır.
Yolunan gedən yorulmaz.
Yönlü cücə yumurtasında cikkildər.
Yorğun eşşək hoşu Allahdan istər.
Yoruldun sarvana, acıdın çobana.
Yuxarı baxıb fikir eləyincə, aşağı baxıb şükür elə.
Yuxarı evə baxıb aşağı evi yıxma.
Yuxarı qoymurlar, aşağıda mən oturmuram.
Yuxarı tüpürürəm bığdı, aşağı tüpürürəm saqqaldı.
Yumru daş yosun tutmaz.
Yumurtanın sarısından pay uman cəhənnəmlikdir.
Yumurtlamadı, yumurtlamadı, falını da yedi?!
Yurd yiyəsiz qalanda donuz təpəyə çıxar.
Yusif bazarıdı; hər kəsin matahı varsa gətirsin.
Yuvanı erkək quş tikər.
Yük ağır olanda öküz öküzdən görər.
Yük əyməsə daş qəribliyə düşməz.
Yüknən gələn taynan gedər, taynan gələn – vaynan gedər.
Yüksəkdən baxan alçağa tez enər.
Yükün yığdı təpəyə, elə arxa çevirdi.
Yürüş var ki, duruşdan betərdir.
Yüyürən at arpasını artırar.
Yüz ağac sağrıya, sağrı bir yol ağrıya.
Yüz bilici olsan, yenə bir bilməznən danış.
Yüz birə qoşulmaz, bir yüzə qoşular.
Yüz dost azdır, bir düşmən çoxdur.
Yüz gün yaraq, bir gün gərək.
Yüz gün sel oyanı bir gün dərd oyar.
Yüz iynə yığsan bir çuvalduz olmaz.
Yüz qayğı bir borcu ödəməz.
Yüz qoyuna da tırıho, bir qoyuna da tırıho.
Yüz mamaça yığıla, güc doğana düşər.
Yüz namərdin çörəyin doğrasan, kasa dolmaz.
Yüz ölç, bir biç.
Yüzbaşının şahidi çovuş olar.
Z
Zalıma Allah bəla verər.
Zalımın çörəyi dizi üstə olar.
Zalımın qılıncından kasıbın ahı pisdi.
Zaman keçər, söz qalar.
Zaman sənə saz olmasa, sən zamana saz ol.
Zamana ilə düzəlişən həmişə rahatdır.
Zamanaya bax, ayıya qaval çaldırır.
Zəhmət çəkməyən bal yeməz.
Zəhmət çəkməyən rahatlığın qədrin bilməz.
Zəhməti bülbül çəkər, gülü qucar yenə xar.
Zəhmətlə yeyilən acı soğan minnətlə yeyilən baldan şirindir.
Zəhmətsiz bal yeməzlər.
Zəhmətsiz rəhmət olmaz.
Zəncir aslan üçündür.
Zər ilə olan zor ilə olmaz.
Zər qədrini zərgər bilər.
Zərbə həməşə ağrıyan yerə dəyər.
Zərərin yarısından qayıtmaq da qazancdır.
Zindana səbr eləyən axırı taxta çıxar.
Zirək quş dimdiyindən tələyə düşər.
Ziyan ağudan acıdır.
Ziyankardan qəza əskik olmaz.
Zoğal dərənimiz də var, səbət hörənimiz də.
Zor ilə gözəllik olmaz.
Zor qapıdan gələndə haqq bacadan qaçar.
Zora dağlar dayanmaz.
Zorla gedən köpək qoyuna fayda verməz.
Zurnaçı zorun üzünə verər.
Zülm ilə abad olan bir gün gəlir bərbad olur.
Zülmət daşıdı, götürən də peşmandı, qoyan da.
Zülmün axırı olmaz.
Atalar sözü kopyalandı.
